ساختند ، هر چند ارباب كليسا شديدا آنها را محكوم كرده و تحت فشار گذاشتند ! .
ولى قرآن مجيد حدود يكهزار سال قبل از آنها ، پرده از روى اين حقيقت برداشت ، و حركت زمين را به صورت فوق به عنوان يك نشانه توحيد مطرح ساخت .
بعضى از فلاسفه اسلامى در عين قبول تفسير دوم يعنى اشاره به حركت كوهها در اين جهان ، آيه را ناظر به « حركت جوهرى » اشياء دانستهاند و آن را هماهنگ و مؤيد نظريه معروف حركت جوهرى مىدانند ( 1 ) .
در حالى كه تعبيرات ، آيه با آن سازگار نيست ، زيرا تشبيه به حركت ابرها تناسب با حركت در مكان ( حركت در اين ) دارد نه حركت در جوهر ، بنا بر اين ظاهر آيه فقط يك تفسير را مىپذيرد و آن حركت ميكانيكى زمين ( به دور خويش يا به دور خورشيد ) است .
هامش
( 1 ) منظور از « حركت جوهرى » آنست كه اشياء عالم ماده علاوه بر تغييرات مختلفى كه در كيفيت و كميت و مكان و مانند آن پيدا مىكند حركتى در درون ذات دارند ، يعنى ذات آنها يك وجود سيال و متحرك است ، و تغييرات ظاهرى پرتوى از تغييرات مستمر درونى آنها است ، و به تعبير ديگر ما دو نوع وجود داريم كه ذاتا با هم مختلفند ، وجود ثابت ( وجود ما وراء مادى ) و وجود سيال و متحرك ( وجود مادى ) و مهمترين دليل بر اثبات اين نظريه را مساله زمان داشتن موجودات مادى و همچنين جدايى ناپذيرى تغييرات ظاهرى از تغييرات درونى دانستهاند كه شرح آن از موضوع بحث ما خارج است .