تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣

2 - آغاز دعوت همه تقوى بود

قابل توجه اينكه قسمت مهمى از همين داستانهاى انبياء در سوره هود و اعراف آمده اما در آغاز آنها معمولا دعوت به توحيد و يگانگى خدا است ، و با جمله « يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّه ما لَكُمْ مِنْ إِله غَيْرُه » « اى قوم من خدا را بپرستيد كه جز او معبودى براى شما نيست » آغاز شده . ولى در اين سوره ( شعراء ) همانگونه كه ملاحظه كرديد نخستين دعوت تقوا بود ( أَ لا تَتَّقُونَ ) اما در حقيقت هر دو به يك نتيجه بازمىگردد ، زيرا تا حد اقل تقوا يعنى حقطلبى و حقجويى در انسان نباشد نه دعوت به توحيد در او مؤثر است ، و نه چيز ديگر ، لذا در آغاز سوره بقره خوانديم « ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيه هُدىً لِلْمُتَّقِينَ » : « اين كتاب آسمانى شك و ترديدى در آن نيست ، و مايه هدايت پرهيزگاران است » . البته تقوا مراتبى دارد و هر مرتبه پايه اى است براى مرتبه ديگر . باز اين تفاوت در ميان سوره مورد بحث ( سوره شعراء ) و سوره « اعراف » و سوره « هود » ديده مىشود : در آنجا بيشتر روى مساله مبارزه با بتپرستى تكيه شده بود و مسائل ديگر تحت الشعاع بود ، اما در اينجا روى انحرافهاى اخلاقى و اجتماعى مانند تفاخر و برترى جويى ، اسراف و هوسبازى ، انحرافات جنسى ، استثمار و كمفروشى و تقلب تكيه شده ، و اين نشان مىدهد كه تكرار اين سرگذشتها در قرآن حساب دقيقى دارد و در هر مورد هدفى را دنبال مىكند . 3 - قابل توجه اينكه اقوامى كه در فرازهاى مختلف اين سوره از آنها ياد شده است علاوه بر انحراف از اصل توحيد به سوى شرك و بتپرستى كه قدر مشترك ميان همه آنها بود داراى انحرافات اخلاقى و اجتماعى خاصى بودند كه آنها را از هم جدا مىكرد :