و نه سختگيرى و بخل ميورزند بلكه در ميان اين دو « حد اعتدال و ميانه را مىگيرند » ( فرقان - 67 ) .
3 - فرق ميان اسراف و تبذير
در اينكه ميان اسراف و تبذير چه تفاوتى است ، بحث روشنى در اين زمينه از مفسران نديدهايم ، ولى با در نظر گرفتن ريشه اين دو لغت چنين به نظر مىرسد كه وقتى اين دو در مقابل هم قرار گيرند « اسراف » به معنى خارج شدن از حد اعتدال ، بى آنكه چيزى را ظاهرا ضايع كرده باشد ، و يا غذاى خود را آن چنان گرانقيمت تهيه كنيم كه با قيمت آن بتوان عده زيادى را آبرومندانه تغذيه كرد .
در اينجا از حد گذراندهايم ولى ظاهرا چيزى نابود نشده است .
اما « تبذير » و ريختوپاش آنست كه آن چنان مصرف كنيم كه به اتلاف و تضييع بيانجامد مثل اينكه براى دو نفر ميهمان غذاى ده نفر را تهيه ببينيم ، آن گونه كه بعضى از جاهلان مىكنند و به آن افتخار مىنمايند ، و باقيمانده را در زباله دان بريزيم و اتلاف كنيم .
ولى ناگفته نماند بسيار مىشود كه اين دو كلمه درست در يك معنى به كار مىرود و حتى به عنوان تاكيد پشت سر يكديگر قرار مىگيرند .
على ع طبق آنچه در نهج البلاغه نقل شده مىفرمايد . الا ان اعطاء المال فى غير حقه تبذير و اسراف و هو يرفع صاحبه فى الدنيا و يضعه فى الآخرة و يكرمه فى الناس و يهينه عند اللَّه : « آگاه باشيد مال را در غير مورد استحقاق صرف كردن ، تبذير و اسراف است ، ممكن است اين عمل انسان را در دنيا بلند مرتبه كند اما مسلما در آخرت پست و حقير خواهد كرد ، در نظر توده مردم ممكن است سبب اكرام گردد ، اما در پيشگاه خدا موجب سقوط مقام انسان خواهد شد » .