در شرح آيات مورد بحث خوانديم كه در دستورهاى اسلامى آن قدر روى نفى اسراف و تبذير تاكيد شده كه حتى از زياد ريختن آب براى وضوء و لو در كنار نهر آب باشد نهى فرمودهاند ، و نيز از دور افكندن هسته خرما امام نهى مىفرمايد .
دنياى امروز كه احساس مضيقه در پاره اى از مواد مىكند ، سخت به اين موضوع توجه كرده است تا آنجا كه از همه چيز استفاده مىكند ، از زباله بهترين كود مىسازند ، و از تفالهها ، وسائل مورد نياز ، و حتى از فاضل آبها پس از تصفيه كردن آب قابل استفاده براى زراعت درست مىكنند ، چرا كه احساس كردهاند مواد موجود در طبيعت نامحدود نيست كه به آسانى بتوان از آنها صرف نظر كرد ، بايد از همه به صورت « دورانى » بهره گيرى نمود .
4 - آيا ميانه روى در انفاق با ايثار تضاد دارد ؟ !
با در نظر گرفتن آيات فوق كه دستور به « رعايت اعتدال در انفاق » مىدهد اين سؤال پيش مىآيد كه در سوره « دهر » و آيات ديگر قرآن و همچنين روايات ستايش و مدح ايثارگران را مىخوانيم كه حتى در نهايت سختى از خود مىگيرند و به ديگران مىدهند ، اين دو چگونه با هم سازگار است ؟ ! دقت در شان نزول آيات فوق ، و همچنين قرائن ديگر ، پاسخ اين سؤال را روشن مىسازد و آن اينكه : دستور به رعايت اعتدال در جايى است كه بخشش فراوان سبب نابسامانيهاى فوق العاده اى در زندگى خود انسان گردد ، و به اصطلاح « ملوم و محسور » شود .
و يا ايثار سبب ناراحتى و فشار بر فرزندان او گردد و نظام خانوادگيش را به خطر افكند ، و در صورتى كه هيچيك از اينها تحقق نيابد مسلما ايثار بهترين راه است .
از اين گذشته رعايت اعتدال يك حكم عام است و ايثار يك حكم خاص كه مربوط به موارد معينى است و اين دو حكم با هم تضادى ندارند .