در پايان اين بحث ذكر اين نكته را لازم مىدانيم كه گاه مىشود پدر و مادر پيشنهادهاى غير منطقى و يا خلاف شرع به انسان مىكنند ، بديهى است اطاعت آنها در هيچيك از اين موارد لازم نيست ، ولى با اين حال بايد با برخورد منطقى و انجام وظيفه امر به معروف در بهترين صورتش با اين گونه پيشنهادها برخورد كرد سخن خود را در اين زمينه با حديثى از امام كاظم ع پايان مىدهيم : امام ع مىگويد « كسى نزد پيامبر ص آمد و از حق پدر و فرزند سؤال كرد فرمود :
لا يسميه باسمه ، و لا يمشى بين يديه ، و لا يجلس قبله ، و لا يستسب له :
« بايد او را با نام صدا نزند ( بلكه بگويد پدرم ! ) و جلوتر از او راه نرود ، و قبل از او ننشيند ، و كارى نكند كه مردم به پدرش بدگويى كند » ( نگويند خدا پدرت را نيامرزد كه چنين كردى ! ) ( 1 ) .
2 - تحقيقى پيرامون معنى « قضاء »
« قضى » از ماده « قضاء » در اصل به معنى جدا ساختن چيزى است يا با عمل و يا با سخن ، و بعضى گفتهاند در اصل به معنى پايان دادن به چيزى است ، و هر دو معنى در واقع قريب الافق مىباشند .
و از آنجا كه پايان دادن و جدا ساختن معنى وسيعى دارد ، اين كلمه در مفاهيم مختلفى به كار رفته است .
« قرطبى » در تفسيرش شش معنى براى آن ذكر كرده :
« قضاء » به معنى « امر » و فرمان مانند * ( وَقَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاه ) * « پروردگارت فرمان داده كه جز او را نپرستيد » .
- « قضاء » به معنى « خلق » مانند فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ :
« خداوند جهان را به صورت هفت آسمان ، در دو دوران آفريد » ( سوره فصلت آيه 12 ) .
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد 3 صفحه 149 .