ج - شكرگزارى در برابر پدر و مادر در قرآن مجيد در رديف شكرگزارى در برابر نعمتهاى خدا قرار داده شده چنان كه مىخوانيم : أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوالِدَيْكَ ( سوره لقمان آيه 14 ) با اينكه نعمت خدا بيش از آن اندازه است كه قابل احصا و شماره باشد ، و اين دليل بر عمق و وسعت حقوق پدران و مادران مىباشد .
د - قرآن حتى كمترين بى احترامى را در برابر پدر و مادر اجازه نداده است . در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه فرمود :
لو علم اللَّه شيئا هو ادنى من اف لنهى عنه ، و هو من ادنى العقوق ، و من العقوق ان ينظر الرجل الى والديه فيحد النظر اليها :
« اگر چيزى كمتر از » اف « وجود داشت خدا از آن نهى مىكرد ( اف همانطور كه گفتيم كمترين اظهار ناراحتى است ) و اين حد اقل مخالفت و بى احترامى نسبت به پدر و مادر است ، و از اين جمله نظر تند و غضبآلود به پدر و مادر كردن مىباشد » ( 1 ) .
ه - با اينكه جهاد يكى از مهمترين برنامههاى اسلامى است ، ما دام كه جنبه وجوب عينى پيدا نكند يعنى داوطلب به قدر كافى باشد ، بودن در خدمت پدر و مادر از آن مهمتر است ، و اگر موجب ناراحتى آنها شود ، جايز نيست .
در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه مردى نزد پيامبر ص آمد و عرض كرد من جوان با نشاط و ورزيده اى هستم و جهاد را دوست دارم ولى مادرى دارم كه از اين موضوع ناراحت مىشود ، پيامبر ص فرمود :
ارجع فكن مع والدتك فو الذى بعثنى بالحق لانسها بك ليلة خير من جهاد فى سبيل اللَّه سنة :
« برگرد و با مادر خويش باش ، قسم به آن خدايى كه مرا به حق مبعوث ساخته است يك شب مادر با تو مانوس گردد از يك سال جهاد در راه خدا بهتر
هامش
( 1 ) جامع السعادات جلد 2 صفحه 258 .