5 - پاسخ به يك سؤال
در آيات فوق خوانديم خداوند به پيامبرش مىگويد « هنگامى كه خدا را فراموش كردى و بعد متذكر شدى ياد او كن » . ( 1 )
اشاره به اينكه اگر تكيه بر مشيت او با جمله انشاء اللَّه ، نكردى هر گاه به خاطرت آمد جبران نما .
در احاديث متعددى كه در تفسير آيه فوق از اهل بيت ع نقل شده نيز روى اين مساله تاكيد گرديده است كه حتى پس از گذشتن يك سال نيز به خاطرتان آمد كه انشاء اللَّه نگفتهايد گذشته را جبران نمائيد ( 2 ) .
اكنون اين سؤال پيش مىآيد كه نسيان مگر براى پيامبر ممكن است در حالى كه اگر نسيان به فكر او راه يابد مردم به گفتار و اعمال او اعتماد كامل نمىتوانند داشته باشند ، و همين است دليل معصوم بودن پيامبران و امامان از خطا و نسيان حتى در موضوعات .
اما با توجه به اينكه در بسيارى از آيات قرآن ديدهايم روى سخن به پيامبران است اما مقصود و منظور توده مردم هستند ، پاسخ اين سؤال روشن مىشود ، و طبق ضرب المثل عرب از باب « اياك اعنى و اسمعى يا جاره » است يعنى « روى سخنم با تو است اى كسى كه نزد من هستى اما همسايه ، تو بشنو » . ( 3 )
بعضى از مفسران بزرگ پاسخ ديگرى به اين سؤال گفتهاند كه ما ذيل آيه 68 سوره انعام آوردهايم ( تفسير نمونه جلد 5 صفحه 289 )
هامش
( 1 ) همان مدرك صفحه 253 .
( 2 ) به تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 254 به بعد مراجعه شود .
( 3 ) معادل آن در فارسى ضرب المثل معروفى است كه مىگويند :
در به تو مىگويم ديوار تو بشنو