« راستى او چه بينا و چه شنوا است » ( * ( أَبْصِرْ بِه وَأَسْمِعْ ) * ) ( 1 ) .
به همين دليل ساكنان آسمانها و زمين هيچ ولى و سرپرستى جز او ندارند « ( * ( ما لَهُمْ مِنْ دُونِه مِنْ وَلِيٍّ ) * ) .
در اينكه ضمير « ما لهم » به چه كسانى برمىگردد در ميان مفسران گفتگو است ، جمعى معتقدند كه اشاره به ساكنان زمين و آسمان است ، ولى بعضى ديگر آن را اشاره به « اصحاب كهف » مىدانند ، يعنى اصحاب كهف ولى و سرپرستى جز خدا نداشتند ، او بود كه در اين ماجرا همه جا با آنها بود و از آنان حمايت مىكرد .
ولى با توجه به جمله قبل از آن كه از غيب آسمانها و زمين سخن مىگويد تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد .
و در پايان آيه اضافه مىكند « و هيچكس در حكم خداوند شريك نيست » ( * ( وَلا يُشْرِكُ فِي حُكْمِه أَحَداً ) * ) .
در حقيقت اين تاكيدى است بر ولايت مطلقه خداوند كه نه شخص ديگرى بر جهانيان ولايت دارد ، و نه كسى شريك در ولايت او است ، يعنى نه بالاستقلال و نه مشتركا شخص ديگرى در ولايت جهان نفوذ ندارد .
در آخرين آيه روى سخن را به پيامبر ص كرده و مىگويد : « آنچه به تو از كتاب پروردگارت وحى شده تلاوت كن » ( * ( وَاتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ ) * ) .
و اعتنا به گفتههاى اين و آن كه آميخته به دروغ و خرافات و مطالب بى اساس است مكن ، تكيه گاه بحث تو در اين امور تنها بايد وحى الهى باشد .
هامش
( 1 ) جمله « * ( أَبْصِرْ بِه وَأَسْمِعْ ) * » صيغه تعجب است ، و براى ما بيان عظمت علم خدا است ، يعنى او بقدرى بينا و شنوا است كه انسان را در شگفتى فرو مىبرد .