در حقيقت نعمتهاى الهى وسائلى است كه طرز برداشت از آنها بستگى به اراده خود انسان دارد ، همانگونه كه ممكن است از نعمتها در مسير ايمان و خوشبختى و نيكى بهره بردارى كرد ، در مسير كفر و ظلم و بدى هم مىتوان آنها را به كار گرفت ، اين نعمتها همچون مواد اوليه هستند كه به كمك آنها همه گونه محصول و فراورده مىتوان تهيه نمود ، ولى در اصل براى خير و سعادت آفريده شدهاند .
[ كفران نعمت هر گونه بهره گيرى انحرافى است . ]
« كفران نعمت » تنها به اين نيست كه انسان ناسپاسى خدا گويد ، بلكه هر گونه بهره گيرى انحرافى و سوء استفاده از نعمت ، كفران نعمت است .
اصولا حقيقت كفران نعمت همين است و ناسپاسگويى در درجه دوم قرار دارد .
همانگونه كه شكران نعمت - چنان كه سابقا هم گفتيم - به معنى صرف نعمت در آن هدفى است كه براى آن آفريده شده ، و سپاسگويى با زبان در درجه بعد است ، اگر هزار بار با زبان الحمد للَّه بگويى ولى عملا از نعمت سوء استفاده كنى كفران نعمت كرده اى ! در همين عصرى كه ما زندگى مىكنيم بارزترين نمونه اين تبديل نعمت به كفران ، به چشم مىخورد ، نيروهاى مختلف جهان طبيعت در پرتو هوش و ابتكار خدادادى بشر به دست انسان مهار شده ، و در مسير منافع او به كار افتاده است .
اكتشافات علمى و اختراعات صنعتى چهره اين جهان را دگرگون ساخته بارهاى سنگين از روى دوش انسانها برداشته شده و بر دوش چرخهاى كارخانهها قرار گرفته است .
مواهب و نعمتهاى الهى بيش از هر زمان ديگر است ، و وسائل نشر انديشه و گسترش علم و دانش و آگاهى از همه اخبار جهان در دسترس همگان قرار گرفته و مىبايست در چنين عصر و زمان مردم اين جهان از هر نظر انسانهاى خوشبختى