« او آيات خويش را براى شما برمىشمرد و ريزه كاريهاى آنها را شرح مىدهد تا به لقاى پروردگار و سراى ديگر ايمان پيدا كنيد » ( * ( يُفَصِّلُ الآياتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ ) * ) .
به دنبال آيه قبل كه انسان را به آسمانها مىبرد و آيات الهى را در عالم بالا نشان مىدهد دومين آيه از آيات توحيدى اين سوره ، انسان را به مطالعه زمين و كوهها و نهرها و انواع ميوهها و طلوع و غروب خورشيد دعوت مىكند ، تا بينديشد كه محل آسايش و آرامش او در آغاز چه بوده و چگونه به اين صورت در آمده است .
مىگويد : « او كسى است كه زمين را گسترش داد » ( * ( وَهُوَ الَّذِي مَدَّ الأَرْضَ ) * ) .
آن چنان آن را گسترد كه براى زندگى انسان و پرورش گياهان و جانداران آماده باشد ، گودالها و سراشيبىهاى تند و خطرناك را بوسيله فرسايش كوهها و تبديل سنگها به خاك پر كرد ، و آنها را مسطح و قابل زندگى ساخت ، در حالى كه چينخوردگيهاى نخستين آن چنان بودند كه اجازه زندگى به انسان نمىدادند .
اين احتمال نيز در اين جمله وجود دارد كه منظور از « * ( مَدَّ الأَرْضَ ) * » اشاره به همان مطلبى باشد كه دانشمندان زمينشناسى مىگويند كه تمام زمين در آغاز زير آب پوشيده بود ، سپس آبها در گودالها قرار گرفت و خشكيها تدريجا از آب سر بر آوردند و روز به روز گسترده شدند ، تا به صورت كنونى در آمدند .
پس از آن به مساله پيدايش كوهها اشاره مىكند و مىفرمايد : « خداوند در زمين كوهها قرار داد » ( * ( وَجَعَلَ فِيها رَواسِيَ ) * ) .
همان كوه هايى كه در آيات ديگر قرآن « اوتاد » ( ميخهاى ) زمين معرفى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 113
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١١٣