نوع فصاحت در تعبير است كه قرآن در نهايت فشردگى و اختصار ، همه مسائل را بازگو مىكند بدون يك جمله يا يك كلمه زائد و اضافى .
3 - ممكن است گفته شود دليلى كه در آيات فوق بر نفى انتساب قرآن به شخص پيغمبر ص و اينكه حتما از ناحيه خدا است ذكر شده ، قانع كننده نمىباشد چه لزومى دارد كه اگر اين كتاب مستند به پيامبر ص باشد ، حتما بايد نمونه آن را قبلا از او شنيده باشند .
اما پاسخ اين سؤال با كمى دقت روشن است ، زيرا طبق آنچه روانشناسان گفتهاند نبوغ فكرى و اكتشاف و ابداع مسائل تازه و نو ظهور در انسان معمولا از سن بيستسالگى شروع مىشود ، و حد اكثر به سى و پنج الى چهلسالگى مىرسد ، يعنى اگر انسان تا اين تاريخ دست به ابتكار تازه اى نزند ، بعد از آن غالبا امكانپذير نيست اين موضوع كه امروز به عنوان يك كشف روانشناسى تلقى مىشود مسلما در گذشته تا اين حد روشن نبوده ، ولى غالب مردم با هدايت فطرت به اين موضوع توجه دارند كه عادتا ممكن نيست انسان روش و مكتبى داشته و چهل سال در ميان قوم و ملتى زندگى كند و مطلقا آن را بروز ندهد ، قرآن نيز روى همين اصل تكيه مىكند كه چگونه تا اين سن و سال ممكن بود پيامبر ص چنين افكارى داشته باشد و آن را مطلقا مكتوم دارد .
4 - همانگونه كه در ذيل آيه 21 سوره انعام اشاره كردهايم در موارد زيادى از قرآن گروهى به عنوان ستمكارترين مردم ( با تعبير « اظلم » ) معرفى شدهاند ، و در ابتدا شايد به نظر برسد كه اينها با هم تضاد دارد ، زيرا هنگامى كه يك دسته به عنوان ستمكارترين معرفى شود ، دسته ديگر چگونه مىتواند اين عنوان را به خود بپذيرد .
در پاسخ اين سؤال گفتهايم كه همه اين عناوين به يك عنوان باز مىگردد و آن مساله شرك و كفر و عناد است ، و افترا و تكذيب آيات الهى ، در آيات مورد ، بحث
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 248
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٨