قطعى خداوند است « ( * ( وَعْدَ اللَّه حَقًّا ) * ) .
بعد با اين عبارت اشاره به دليل آن كرده ، مىگويد : « خداوند آفرينش را آغاز كرد و سپس تجديد مىكند . » ( * ( إِنَّه يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُه ) * ) .
يعنى آنها كه در معاد ترديد دارند بايد آغاز خلقت را بنگرند ، كسى كه جهان را در آغاز ايجاد كرد توانايى اعاده آن را دارد ، اين استدلال به صورت ديگرى در سوره « اعراف » آيه 29 ضمن يك جمله كوتاه بيان شده است كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ : « همانگونه كه شما را در آغاز ايجاد كرد باز مىگرداند » كه شرح آن در تفسير سوره اعراف گذشت .
آيات مربوط به معاد در قرآن نشان مىدهد كه علت عمده ترديد مشركان و مخالفان ، اين بوده كه در امكان چنين چيزى ترديد داشتهاند و با تعجب سؤال مىكردند آيا اين استخوانهاى پوسيده و خاك شده بار ديگر لباس حيات و زندگى در بر مىكند و به شكل نخست باز مىگردد ؟ لذا قرآن نيز روى همين مساله « امكان » انگشت گذارده و مىگويد : فراموش نكنيد آن كسى كه جهان را از نو سامان مىبخشد و مردگان را زنده مىكند همان آفريدگارى است كه در آغاز چنين كرده است .
سپس سخن از هدف معاد به ميان مىآيد كه اين برنامه « براى آن است كه خداوند افرادى را كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند به عدالت پاداش دهد » ، بى آنكه كوچكترين اعمال آنها از نظر لطف و مرحمت او مخفى و بى اجر بماند ( * ( لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ بِالْقِسْطِ ) * ) .
« و آنها كه راه كفر و انكار پوييدند و طبعا عمل صالحى نيز نداشتند ( زيرا ريشه عمل خوب اعتقاد خوب است ) مجازات دردناك ، و نوشيدنى از آب گرم و سوزان و عذاب اليم به خاطر كفرشان در انتظارشان است » . ( * ( وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذابٌ أَلِيمٌ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 221
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢١