كلمه با همه مشتقاتش به معنى سركشى و شكستن حدود و قيود ، و يا هر چيزى كه وسيله طغيانگرى و يا سركشى است مىباشد ، بنا بر اين آنها كه داورى به باطل مىكنند « طاغوت » هستند ، زيرا حدود و مرزهاى الهى و حق و عدالت را شكستهاند ، در حديثى نيز از امام صادق ع نقل شده كه فرمود :
الطاغوت كل من يتحاكم اليه من يحكم به غير الحق
يعنى هر كس به غير حق حكم كند و مردم او را به داورى بطلبند ، طاغوت است .
آيه فوق مسلمانانى را كه براى داورى به نزد حكام مىرفتند ملامت مىكند ، و مىگويد : « اى پيامبر ! آيا نمىبينى كسانى را كه خود را مسلمان مىپندارند و مىگويند به تمام كتب آسمانى كه بر تو و انبياء پيشين نازل شده است ايمان آورديم ، در عين حال داورىهاى خود را به نزد طاغوت مىبرند ، در حالى كه به آنها دستور داده شده كه هرگز فرمان طاغوت را نبرند » ؟ ! ( * ( أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِه ) * ) .
سپس قرآن اضافه مىكند : « مراجعه به طاغوت يك دام شيطانى است كه مىخواهد انسانها را از راه راست به بيراهههاى دوردستى بيفكند » ( * ( وَيُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالًا بَعِيداً ) * ) .
ناگفته پيدا است كه آيه فوق همچون ساير آيات قرآن يك حكم عمومى و جاودانى را براى همه مسلمانان در سراسر اعصار و قرون بيان مىنمايد ، و به آنان اخطار مىكند كه مراجعه كردن به حكام باطل ، و داورى خواستن از طاغوت ، با ايمان به خدا و كتب آسمانى سازگار نيست ، به علاوه انسان را از مسير حق به بيراهه هايى پرتاب مىكند كه فاصله آن از حق ، بسيار زياد است ، مفاسد چنين داورىها در بهم - ريختن سازمان اجتماعى بشر بر هيچكس پوشيده نيست ، و يكى از عوامل عقبگرد اجتماعات محسوب مىشود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 446
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٦