سراغ طاغوت مىروند بلكه هنگامى كه به آنها تذكر داده مىشود كه به سوى حكم خدا بيائيد و داورى پيامبر ص را بپذيريد ، مقاومت به خرج داده و از قبول دعوت تو اعراض و امتناع مىورزند و با اصرار روى اين كار مىايستند « .
در حقيقت قرآن مىگويد : مراجعه آنها به طاغوت يك اشتباه زودگذر نبوده كه با يادآورى اصلاح گردد ، بلكه مقاومت و اصرار آنها در اين كار نشان دهنده روح نفاق و ضعف ايمان آنها است ، و الا با دعوت پيامبر ص بيدار مىشدند و به - اشتباه خود معترف مىگشتند ( * ( وَإِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى ما أَنْزَلَ اللَّه وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً ) * ) و در آيه بعد اين حقيقت را بيان مىكند كه همين افراد منافق هنگامى كه در نتيجه اعمالشان گرفتار مصيبتى مىشوند ، و در بنبست قرار مىگيرند ، به حكم اجبار به سوى تو مىآيند ، ( * ( فَكَيْفَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جاؤُكَ ) * . . . ) .
و در اين موقع سوگند ياد مىكنند كه منظور و هدف ما از بردن داورى به نزد ديگران جز نيكى كردن و ايجاد توافق در ميان طرفين دعوى نبوده است ، ( * ( يَحْلِفُونَ بِاللَّه إِنْ أَرَدْنا إِلَّا إِحْساناً وَتَوْفِيقاً ) * ) .
در اينجا بايد به دو نكته توجه داشت : نخست اينكه ببينيم منظور از مصيبتى كه دامنگير آنها مىشود چيست ؟ بعيد نيست كه منظور از آن نابسامانيها و بدبختيها و مصيبتهايى باشد ، كه بر اثر داورى طاغوت دامنگير آنها مىشود ، زيرا جاى ترديد نيست كه اگر بر اثر داورى افراد ناصالح و ستمگر ، منفعت آنى عائد يكى از طرفين دعوى شود ، چيزى نمىگذرد كه ادامه اين داورىها باعث توسعه ظلم و فساد و هرج و مرج ، و از هم پاشيدن سازمان اجتماع مىگردد ، بنا بر اين چنين افرادى به زودى نتايج كار خود را خواهند ديد و از كرده خود پشيمان مىشوند .
بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه منظور از « مصيبت » همان رسوايى منافقان در ميان جمعيت و يا مصائبى باشد كه به فرمان خدا ، دامن آنها را مىگيرد ( همانند بلاها و شكستهاى غير منتظره ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 448
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٨