شان نزول :
يكى از يهوديان مدينه با يكى از مسلمانان منافق اختلافى داشت ، بنا گذاشتند يك نفر را به عنوان داور در ميان خود انتخاب كنند ، مرد يهودى چون به عدالت و بى نظرى پيامبر اسلام ص اطمينان داشت گفت : من به داورى پيامبر شما راضيم ولى مرد منافق يكى از بزرگان يهود بنام « كعب بن اشرف » را انتخاب كرد ، زيرا مىدانست كه مىتواند با هديه نظر او را به سوى خود جلب كند ، و به اين ترتيب با داورى پيامبر اسلام ص مخالفت كرد ، آيه شريفه نازل شد و چنين افرادى را شديدا سرزنش كرد ( 1 ) .
بعضى از مفسران شان نزولهاى ديگرى نيز در ذيل اين آيه نقل كردهاند كه نشان مىدهد بعضى از تازه مسلمانها ، طبق عادت زمان جاهليت ، در آغاز اسلام داورىهاى خود را نزد دانشمندان يهود ، و يا كاهنان مىبردند ، آيه فوق نازل شد و شديدا آنها را نهى كرد ( 2 ) .
تفسير : حكومت طاغوت
آيه فوق در واقع مكمل آيه گذشته است ، زيرا آيه پيش ، مؤمنان را به - اطاعت فرمان خدا و پيامبر و اولوا الامر و به داورى طلبيدن كتاب و سنت دعوت نمود و اين آيه از اطاعت و پيروى و داورى طاغوت ، نهى مىنمايد .
همانطور كه سابقا هم اشاره كردهايم ، « طاغوت » از ماده طغيان است و اين
هامش
( 1 ) - تفسير مجمع البيان - شان نزول فوق از اكثر مفسران نقل شده است .
( 2 ) - تفسير المنار جلد پنجم صفحه 222 .