مسئوليتهاى آن ، دامان آنها را خواهد گرفت و جايگاهشان دوزخ است چه جايگاه بد و آرامگاه نامناسبى « .
آيه فوق در حقيقت اشاره به دو نكته مىكند :
نخست ، اينكه بسيارى از پيروزيهاى طغيانگران و ستمكاران ابعاد محدودى دارد ، همانطور كه محروميتها و ناراحتيهاى بسيارى از افراد با ايمان نيز محدود است ، نمونه زنده اين موضوع را در وضع مسلمانان آغاز اسلام و دشمنان آنها ميتوانيم مشاهده كنيم ، حكومت اسلام چون در آن زمان به شكل نهالى نوخاسته بود ، و از طرف دشمنان نيرومندى كه همچون طوفان بر او مىتاختند تهديد مىشد بسيار پر و بال بسته بود به خصوص اينكه مهاجرت مسلمانان مكه آنها را كه در اقليت بودند ، به كلى از هستى ساقط كرده بود ، و اين وضع ، مخصوص آنها نبود ، بلكه تمام طرفداران يك انقلاب بنيادى و روحانى در يك جامعه فاسد ، يك دوران محروميت شديد در پيش خواهند داشت .
ولى مىدانيم كه اين وضع زياد طولانى نشد ، حكومت اسلام ريشههاى محكمى پيدا كرد و شاخههاى آن نيرومند و قوى شد ، سيل ثروت به كشور اسلام سرازير شد و دشمنان سرسخت كه در ناز و نعمت بودند به خاك سياه نشستند ، اين همان چيزى است كه با جمله « متاع قليل » در آيه به آن اشاره شده است .
ديگر اينكه موفقيتهاى مادى جمعى از افراد بى ايمان بر اثر اين است كه در جمعآورى ثروت هيچ گونه قيد و شرطى براى خود قائل نيستند ، و از هر طريقى خواه مشروع يا نامشروع و حتى با مكيدن خون بىنوايان براى خود ثروتاندوزى ميكنند ، در حالى كه مؤمنان براى رعايت اصول حق و عدالت محدوديتهايى دارند و بايد هم داشته باشند ، بنا بر اين نمىتوان حال اين دو را با هم مقايسه كرد ، اينها احساس مسئوليت ميكنند در حالى كه آنها هيچگونه مسئوليتى براى خود احساس نمىكنند ، و از آنجا كه عالم ، عالم اختيار و آزادى اراده است ، خداوند هر دو دسته را آزاد گذاشته تا سرانجام ، هر يك به نتيجه اعمال خود برسند . و اين همان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 227
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢٧