خودشان مىدانند و معمولا انسان نسبت به كارى كه خودش انجام داده حسد نمىورزد و اگر احيانا مواجه با شكست گردد زبان اعتراض و ملامت و شماتت مردم بر او بسته است ، زيرا كسى به نتيجه كار خودش اعتراض نمىكند ، نه تنها اعتراض نخواهد كرد بلكه دلسوزى و غمخوارى نيز مىكند .
يكى ديگر از فوائد مشورت اين است كه انسان ارزش شخصيت افراد و ميزان دوستى و دشمنى آنها را با خود درك خواهد كرد و اين شناسايى راه را براى پيروزى او هموار مىكند و شايد مشورتهاى پيامبر ص با آن قدرت فكرى و فوق العاده اى كه در حضرتش وجود داشت ، بخاطر مجموع اين جهات بوده است .
در اخبار اسلامى تاكيد زيادى روى مشاوره شده است :
در حديثى از پيامبر اكرم ص نقل شده كه فرمود :
ما شقى عبد قط بمشورة و لا سعد باستغناء رأى
: هيچكس هرگز با مشورت بدبخت و با استبداد رأى ، خوشبخت نشده است ( 1 ) .
در سخنان على ع مىخوانيم :
من استبد برأيه هلك و من شاور الرجال شاركها فى عقولهم
: كسى كه استبداد به راى داشته باشد هلاك مىشود و كسى كه با افراد بزرگ مشورت كند در عقل آنها شريك شده است ( 2 ) .
و نيز از پيامبر ص نقل شده كه فرمود :
اذا كان امرائكم خياركم و اغنيائكم سمحائكم و امركم شورى بينكم فظهر الارض خير لكم من بطنها و اذا كان امرائكم شراركم و اغنيائكم بخلائكم و لم يكن امركم شورى بينكم فبطن الارض خير لكم من ظهرها
: هنگامى كه زمامداران شما ، نيكان شما باشند و توانگران شما سخاوتمندان و كارهايتان به مشورت انجام گيرد ، در
هامش
( 1 ) - تفسير ابو الفتوح رازى .
( 2 ) - نهج البلاغه .