عمره را تمام كرده و حج را آغاز مىكنند ، آنچه ميسر است از قربانى « ( ذبح كنند ) ( * ( فَإِذا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ) * ) .
اشاره به اينكه در حج تمتع كه عمره قبلا انجام مىگيرد ، و بعد حج بجا آورده مىشود ، قربانى كردن لازم است ، و فرق نمىكند كه اين قربانى شتر باشد يا گاو و يا گوسفند ، و بدون آن از احرام خارج نمىشود .
درباره اصل « هدى » به گفته مرحوم طبرسى دو قول وجود دارد ، اول اينكه از « هديه » گرفته شده است ، و چون قربانى در واقع هديه اى به سوى بيت اللَّه است ، اين واژه بر آن اطلاق شده است . ديگر اينكه از ماده هدايت گرفته شده است زيرا حيوان قربانى را همراه مىبردند ، و به سوى خانه خدا و قربانگاه هدايت مىكردند .
ولى ظاهر كلام « راغب » در « مفردات » اين است كه فقط از « هديه » گرفته شده و مىگويد : « هدى » جمع است و مفرد آن « هديه » است .
در معجم مقاييس اللغه نيز دو ريشه براى اين لغت ذكر شده ، هدايت و هديه ، اما بعيد نيست هر دو به هدايت باز گردد . ( دقت كنيد ) .
6 - سپس به بيان حكم كسانى مىپردازد كه در حال حج تمتع قادر به قربانى نيستند ، مىفرمايد : « كسى كه ( قربانى ) ندارد ، بايد سه روز در ايام حج ، و هفت روز به هنگام بازگشت ، روزه بدارد ، اين ده روز كامل است » ( * ( فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ ) * ) .
بنا بر اين اگر قربانى پيدا نشود ، يا وضع مالى انسان اجازه ندهد ، جبران آن ده روز روزه است ، كه سه روز آن ( روز هفتم و هشتم و نهم ذى الحجه ) در ايام حج واقع مىشود ، و اين از روزه هايى است كه انجام آن در سفر مانعى ندارد ، و هفت روز ديگر را بعد از بازگشت به وطن انجام مىدهد .
با اينكه معلوم است سه روز به اضافه هفت روز مجموعا ده روز مىشود در
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 45
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥