عين حال ، قرآن مىگويد : « اين ده روز كامل است » .
بعضى از مفسران در تفسير اين جمله گفتهاند اين به خاطر آن است كه « واو » گر چه معمولا براى جمع است نه براى تخيير ، چون گاه در معنى تخيير نيز استعمال مىشود ، در اينجا خداوند براى رفع هر گونه ابهام ، جمله « * ( تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ ) * » را فرموده است .
اين احتمال نيز وجود دارد كه تعبير به « كاملة » اشاره به اين است كه روزه ده روز مىتواند به طور كامل جانشين قربانى شود ، و زوار خانه خدا نبايد از اين بابت نگران باشند ، زيرا تمام ثوابهايى كه براى صاحبان قربانى از سوى خدا داده مىشود ، به آنها داده خواهد شد .
بعضى نيز گفتهاند : اين تعبير اشاره به نكته لطيفى در مورد عدد ده مىباشد زيرا از يك نظر عدد ده كاملترين اعداد است ، چون هنگامى كه اعداد را از يك شروع مىكنيم تا ده سير صعودى خود را تكميل مىكند ، و اعداد بعد از آن ، تكرار و تركيبى است از ده و عددهاى ديگر مانند يازده و دوازده ، عرب به عدد بيست ، عشرين مىگويد ( يعنى دو عدد ده ) و به سى ثلاثين ( سه عدد ده ) و همچنين . . . ( 1 )
7 - بعد به بيان حكم ديگرى پرداخته ، مىگويد : « اين برنامه حج تمتع براى كسى است كه خانواده او نزد مسجد الحرام نباشد » ( * ( ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُه حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ) * ) .
بنا بر اين كسانى كه اهل مكه يا اطراف آن باشند ، حج تمتع ندارند ، بلكه حج تمتع مخصوص افراد دور از اين منطقه است ، و مشهور و معروف در ميان فقهاء اين است كه هر كس 48 ميل از مكه دور تر باشد ، وظيفه او حج تمتع است ، و آنها كه در فاصله كمترى قرار دارند ، وظيفه آنها حج قران يا افراد است ، كه عمره آن بعد از
هامش
( 1 ) « عشرون » و « عشرين » گر چه به صورت جمع است ، ولى جمع گاهى به دو به بالا اطلاق مىشود .