نظر مىرسد كه هم شامل محصور است و هم غير محصور .
4 - سپس مىفرمايد : « اگر كسى از شما بيمار بود و يا ناراحتى در سر داشت ( و به هر حال ناچار بود سر خود را قبل از آن موقع بتراشد ) بايد فديه ( كفاره اى ) از قبيل روزه يا صدقه يا گوسفندى بدهد » ( * ( فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِه أَذىً مِنْ رَأْسِه فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ) * ) .
« نسك » در اصل جمع « نسيكه » به معنى حيوان ذبح شده است ، اين واژه به معنى عبادت نيز آمده است ( 1 ) .
لذا « راغب » در « مفردات » ، بعد از آنكه « نسك » را به عبادت تفسير مىكند ، مىگويد : اين واژه در مورد اعمال حج به كار مىرود ، و « نسيكه » به معنى « ذبيحه » است .
بعضى از مفسران نيز آن را در اصل به معنى شمشهاى نقره مىدانند و اينكه به عبادت « نسك » گفته شده به خاطر آن است كه انسان را خالص و پاك و پاكيزه مىكند ( 2 ) .
به هر حال ظاهر آيه اين است كه چنين شخصى مخير در ميان اين سه ( روزه ، و صدقه و ذبح گوسفند ) مىباشد .
در روايات اهل بيت ع آمده است كه ، روزه در اين مورد بايد سه روز بوده باشد ، و صدقه به شش مسكين ، و در روايتى به ده مسكين ، و « نسك » يك گوسفند است ( 3 ) .
5 - سپس مىافزايد : « و هنگامى كه ( از بيمارى و دشمن ) در امان بوديد ، كسانى كه
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، جلد 1 صفحه 290 .
( 2 ) تفسير كبير ، جلد 5 صفحه 152 .
( 3 ) مجمع البيان ، جلد 1 صفحه 291 ( شبيه همين معنى درباره روزه و اطعام مسكين در تفسير قرطبى از پيامبر اكرم ص ذيل آيه آمده است ) .