در آيه بعد ، مساله رويارويى دو لشكر مطرح شده ، مىفرمايد : « به هنگامى كه آنها ( لشكر طالوت و بنى اسرائيل ) در برابر جالوت و سپاهيان او قرار گرفتند گفتند :
پروردگارا ! صبر و استقامت را بر ما فرو ريز و گامهاى ما را استوار بدار ، و ما را بر جمعيت كافران پيروز گردان « ( * ( وَلَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَجُنُودِه قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَثَبِّتْ أَقْدامَنا وَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ) * ) .
« برزوا » از ماده « بروز » ، به معنى ظهور است ، و از آنجا كه وقتى انسان در ميدان جنگ ، آماده و ظاهر مىشود ، ظهور و بروز دارد به اين كار ، مبارزه يا « براز » مىگويند .
اين آيه مىگويد : هنگامى كه طالوت و سپاه او ، به جايى رسيدند كه لشكر نيرومند جالوت ، نمايان و ظاهر شد ، و در برابر آن قدرت عظيم صف كشيدند ، دست به دعا برداشتند و از خداوند سه چيز طلب كردند ، نخست صبر و شكيبايى و استقامت ، در آخرين حد آن ، لذا تعبير به « * ( أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً ) * » كردند كه از ماده « افراغ » به معنى ريختن آب يا ماده سيال ديگر از ظرف ، به طورى كه ظرف كاملا خالى شود ، نكره بودن « صبر » نيز تاكيدى به اين مطلب است .
تكيه بر ربوبيت پروردگار « ربنا » و تعبير به افراغ كه به معنى خالى كردن پيمانه است ، و تعبير به « على » كه بيانگر نزول از طرف بالا است و تعبير به « صبرا » كه در اين گونه موارد دلالت بر عظمت دارد ، هر كدام نكته اى در بر دارد كه مفهوم اين دعا را كاملا عميق و پر مايه مىكند .
دومين تقاضاى آنها از خدا اين بود كه گامهاى ما را استوار بدار تا از جا كنده نشود و فرار نكنيم ، در حقيقت دعاى اول جنبه باطنى و درونى داشت و اين دعا جنبه ظاهرى و برونى دارد و مسلما ثبات قدم از نتائج روح استقامت و صبر است .
سومين تقاضاى آنها اين بود كه « ما را بر اين قوم كافر يارى فرما و پيروز كن » كه در واقع هدف اصلى را تشكيل مىدهد و نتيجه نهايى صبر و استقامت و ثبات قدم
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 245
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٥