مىفرمايد : « آنها كه مىدانستند خدا را ملاقات خواهند كرد ( و به روز رستاخيز و وعدههاى الهى ايمان داشتند ) گفتند : چه بسيار گروههاى كوچكى كه به فرمان خدا بر گروههاى عظيمى پيروز شدند و خداوند با صابران ( و استقامت كنندگان ) همراه است » ( * ( قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّه كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّه وَاللَّه مَعَ الصَّابِرِينَ ) * ) . ( 1 )
اين جمله به خوبى نشان مىدهد كسانى كه ايمان راسخ به روز رستاخيز داشتند به بقيه هشدار دادند كه نبايد به « كميت » جمعيت نگاه كرد ، بلكه بايد « كيفيت » را در نظر گرفت ، زيرا بسيار شده كه جمعيت كم از نظر نفرات ، اما با كيفيتى بالا ، از جهت ايمان و اراده و تصميم و متكى به عنايات الهى به اذن اللَّه بر جمعيتهاى انبوه پيروز شدند .
بايد توجه داشت كه « يظنون » در اينجا به معنى « يعلمون » مىباشد ، يعنى كسانى كه به رستاخيز ، يقين داشتند و وعدههاى الهى را در مورد پاداش مجاهدان راستين مىدانستند ( زيرا ظن در بسيارى از موارد به معنى يقين به كار مىرود و اگر آن را به معنى گمان هم بدانيم باز بى تناسب نخواهد بود زيرا مفهوم آيه چنين مىشود كه گمان به رستاخيز تا چه رسد به علم و يقين ، انسان را در برابر اهداف الهى مصمم مىسازد همانگونه كه گمان به منافع ، در كارهاى مهم همچون كشاورزى و تجارت و صنعت صاحبان آنها را مصمم مىكند .
در باره اينكه چرا به روز قيامت ، روز لقاى پروردگار گفته شده در ذيل آيه 46 همين سوره به مقدار كافى بحث كرديم .
هامش
( 1 ) « فئة » از ماده « فىء » در اصل به معنى بازگشت است و از آنجا كه جمعيتى كه پشتيبان يكديگرند هر يك به كمك ديگرى باز مىگردد ، به آنها « فئه » ( بر وزن هبه ) اطلاق شده است .