دشمن و اطاعت از دستور رهبر و فرمانده دارد .
طالوت مىخواست بداند انبوه لشكر تا چه اندازه ، فرمان او را اطاعت مىكنند ، به ويژه اينكه آنها با ترديد و دودلى و حتى اعتراض ، رهبرى او را پذيرفته بودند ، گر چه در ظاهر تسليم شده بودند ولى شايد هنوز در باطن ، شك و ترديد بر دلهاى آنها حكومت مىكرد ، به همين دليل مامور مىشود كه آنها را امتحان كند ، تا روشن شود ، آيا اين سربازان كه مىخواهند در برابر شمشير آتشبار دشمن بايستند ، توانايى تحمل مقدارى تشنگى را دارند يا نه ؟
ولى اكثريت آنها - همانطور كه در شرح داستان قبلا خوانديم و در آيه مورد بحث به طور فشرده به آن اشاره شده از بوته اين امتحان سالم بيرون نيامدند ، چنان كه قرآن مىگويد : « آنها همگى جز عده كمى از آنها ، از آن آب نوشيدند » ( * ( فَشَرِبُوا مِنْه إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ ) * ) .
و به اين ترتيب ، دومين تصفيه در ارتش طالوت انجام يافت ، زيرا « تصفيه اول » همان بود كه به هنگام اعلام بسيج عمومى گفته بود كسانى كه تجارت يا بناى نيمه كاره و امثال آن دارند ، همراه من نيايند .
سپس مىافزايد : « هنگامى كه او ( طالوت ) و افرادى كه به وى ايمان آورده بودند ( و از بوته آزمايش سالم به در آمدند ) ، از آن نهر گذشتند گفتند : امروز ما ( با اين جمعيت اندك ) توانايى مقابله با جالوت و سپاهيان او را نداريم » ( * ( فَلَمَّا جاوَزَه هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَه قالُوا لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجالُوتَ وَجُنُودِه ) * ) .
اين جمله به خوبى نشان مىدهد كه همان گروه اندك كه از آزمايش تشنگى سالم به در آمدند همراه او حركت كردند ، ولى همانها نيز وقتى فكر كردند كه به زودى در برابر ارتش عظيم و نيرومند جالوت قرار مىگيرند فريادشان از كمى نفرات بلند شد و اين سومين مرحله آزمايش بود ، زيرا تنها گروه كوچكترى از اين گروه اندك ، اعلام آمادگى و وفادارى كامل كردند ، چنان كه قرآن در ادامه اين آيه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 243
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٣