در آيه بعد به يكى ديگر از احكام طلاق پرداخته ، مىفرمايد : « براى زنان مطلقه ، هديه شايسته اى است اين حقى است بر پرهيزكاران » كه از طرف شوهر پرداخت مىشود ( * ( وَلِلْمُطَلَّقاتِ مَتاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ ) * ) .
گر چه ظاهر آيه ، همه زنان مطلقه را شامل مىشود ، ولى به قرينه آيه 236 كه گذشت ، اين حكم در مورد زنانى است كه مهرى براى آنها به هنگام عقد قرار داده نشده و قبل از آميزش ، طلاق داده مىشوند ، و در حقيقت تاكيدى است ، بر حكم مزبور ، تا مورد غفلت واقع نشود .
اين احتمال نيز وجود دارد كه حكم مزبور ، همه زنان مطلقه را شامل شود ، منتها در مورد بالا جنبه واجب دارد ، و در موارد ديگر جنبه مستحبّ ، و به هر حال يكى از دستورهاى كاملا انسانى است كه در اسلام وارد شده و براى پيشگيرى از انتقامجويىها و كينه توزىهاى ناشى از طلاق اثر مثبتى دارد .
بعضى نيز گفتهاند كه پرداختن هديه شايسته در مورد همه زنان مطلقه واجب است ، و امرى جدا از مهر است ، ولى ظاهرا در ميان علماى شيعه - همان گونه كه از عبارت مرحوم طبرسى در مجمع البيان استفاده مىشود - كسى قائل به اين قول نيست ( مرحوم صاحب جواهر نيز تصريح مىكند كه هديه مزبور ، جز در همان مورد خاص واجب نيست ، و اين مساله اجماعى است ) ( 1 ) .
اين احتمال نيز داده شده كه منظور از آن ، نفقه است كه بسيار احتمال ضعيفى است .
به هر حال ، اين هديه ، طبق رواياتى كه از ائمه معصومين ع نقل شده ، بعد از پايان عده و جدايى كامل پرداخت مىشود ، نه در عده طلاق رجعى ، و به تعبير ديگر ، هديه خداحافظى است ، نه وسيله اى براى بازگشت ( 2 ) .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام ، جلد 31 ، صفحه 58 .
( 2 ) نور الثقلين ، جلد 1 صفحه 240 حديث 956 و 957 .