روزه دار بايد در حال روزه با وجود گرسنگى و تشنگى از غذا و آب و همچنين لذت جنسى چشم بپوشد ، و عملا ثابت كند كه او همچون حيوان در بند اصطبل و علف نيست ، او مىتواند زمام نفس سركش را به دست گيرد ، و بر هوسها و شهوات خود مسلط گردد .
در حقيقت بزرگترين فلسفه روزه همين اثر روحانى و معنوى آن است ، انسانى كه انواع غذاها و نوشابهها در اختيار دارد و هر لحظه تشنه و گرسنه شد به سراغ آن مىرود ، همانند درختانى است كه در پناه ديوارهاى باغ بر لب نهرها مىرويند ، اين درختان نازپرورده ، بسيار كم مقاومت و كمدوامند ، اگر چند روزى آب از پاى آنها قطع شود پژمرده مىشوند ، و مىخشكند .
اما درختانى كه از لابلاى صخرهها در دل كوهها و بيابانها مىرويند و نوازشگر شاخه هايشان از همان طفوليت طوفانهاى سخت ، و آفتاب سوزان ، و سرماى زمستان است ، و با انواع محروميتها دست به گريبانند ، محكم و با دوام و پر استقامت و سختكوش و سختجانند ! .
روزه نيز با روح و جان انسان همين عمل را انجام مىدهد و با محدوديتهاى موقت به او مقاومت و قدرت اراده و توان مبارزه با حوادث سخت مىبخشد ، و چون غرائز سركش را كنترل مىكند بر قلب انسان نور و صفا مىپاشد .
خلاصه روزه انسان را از عالم حيوانيت ترقى داده و به جهان فرشتگان صعود مىدهد ، جمله * ( لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ) * ( باشد كه پرهيزگار شويد ) اشاره به همه اين حقايق است .
و نيز حديث معروف
الصوم جنة من النار
: « روزه سپرى است در برابر آتش دوزخ » اشاره به همين موضوع است ( 1 ) .
در حديث ديگرى از على ع مىخوانيم كه از پيامبر ص پرسيدند :
هامش
( 1 ) بحار الانوار جلد 96 صفحه 256 .