بعلاوه ما دلائل عقلى روشنى داريم كه اين عقيده را نفى مىكند و آن را به عنوان يك نوع ارتجاع و عقب گرد در قانون تكامل اثبات مىنمايد كه در جاى خود از آن سخن گفتهايم ( 1 ) .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه بعضى شايد آيه فوق را اشاره به حيات برزخى بدانند ، در حالى كه آيه هيچ دلالتى بر آن ندارد ، تنها مىگويد : شما قبلا جسم بىجانى بوديد ، خداوند شما را زنده كرد ، بار ديگر مىميراند ( اشاره به مرگ در پايان زندگى اين دنيا است ) سپس زنده مىكند ( اشاره به حيات آخرت ) سپس سير تكاملى خود را به سوى او ادامه مىدهيد .
2 - آسمانهاى هفتگانه
كلمه « سماء » در لغت به معنى طرف بالا است ، و اين مفهوم جامعى است كه مصداقهاى مختلفى دارد ، لذا مىبينيم در قرآن در موارد گوناگونى به كار رفته است :
1 - گاهى به « جهت بالا » در قسمت مجاور زمين اطلاق شده ، چنان كه مىفرمايد :
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّه مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَفَرْعُها فِي السَّماءِ « آيا نديدى خداوند چگونه مثل زده است گفتار پاك را به درخت پاكيزه اى كه ريشه اش ثابت و شاخه اش در آسمان است » ( ابراهيم - 24 ) .
2 - گاه به منطقه اى دور تر از سطح زمين ( محل ابرها ) اطلاق شده ، چنان كه مىخوانيم : وَنَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً : « ما از آسمان آب پر بركتى نازل كرديم » ( سوره ق آيه 9 ) .
3 - گاه به « قشر متراكم هواى اطراف زمين » گفته شده : وَجَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً : « ما آسمان را سقف محكم و محفوظى قرار داديم » ( انبياء - 32 )
هامش
( 1 ) به كتاب « عود ارواح و ارتباط با ارواح » مراجعه فرمائيد .