آيات فراوانى مىيابيم كه انسان را هدف نهايى آفرينش كل موجودات جهان معرفى مىكند ، چنان كه در آيه 13 سوره جاثيه آمده است : وَسَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ و الارض : « آنچه در آسمانها و هر چه در زمين است مسخر شما قرار داد » .
و در جاى ديگر به طور مشروحتر مىخوانيم :
وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ . . . ( 1 ) .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ الأَنْهارَ . . . ( 2 ) .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ . . . ( 3 ) .
سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ . . . « .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ . . . ( 5 ) :
« كشتىها را مسخر شما ساخت . . . نهرها را مورد تسخير شما قرار داد . . .
شب و روز را مسخر فرمانتان كرد . . . شما را بر درياها و اقيانوسها مسلط ساخت . . .
خورشيد و ماه را نيز فرمانبردار و در خدمت شما قرار داد . . .
( بحث بيشتر در اين زمينه را در جلد دهم ، صفحه 120 ، ذيل آيه 2 سوره رعد و نيز در همان جلد ذيل آيات 32 و 33 سوره ابراهيم ، صفحه 349 ، مطالعه مىفرمائيد ) .
بار ديگر به دلائل توحيد باز گشته مىگويد : « سپس خداوند به آسمان پرداخت و آنها را به صورت » هفت آسمان « مرتب نمود ، و او به هر چيز آگاه است » ( * ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ) * ) .
جمله « استوى » از ماده « استواء » گرفته شده كه در لغت به معنى تسلط و احاطه كامل و قدرت بر خلقت و تدبير است ، ضمنا كلمه « ثم » در جمله « * ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ ) * » الزاما به معنى تاخير زمانى نيست بلكه مىتواند به معنى
هامش
( 1 ) و ( 2 ) و ( 3 ) سوره ابراهيم آيه 32 و 33 .
( 4 ) سوره جاثيه آيه 12 .
( 5 ) سوره ابراهيم آيه 32 .