مسئوليت در بارهء همهء آنچه كه زيردست انسان قرار مىگيرد و موجوديتش داراى خير و استعداد بهره ورى و بهره دهى براى انسان و خويشتن است ، در مكتب اسلام يك موضوع احساساتى بىاساس نيست ، بلكه ناشى از مسئوليت فقهى و حقوقى آدمى در بارهء هر موجوديست كه به نوعى در كارگاه خلقت در مسير خير و دخالت در اهداف عاليهء انسانى قرار دارد . همه مىدانيم كه مدتى طولانى نيست كه در برخى از كشورهاى خارج ، نوعى مسئوليت اخلاقى غير الزامى مقرر شده است ، در صورتى كه در دين مقدس اسلام جانداران غير موذى از هر نوع كه باشند ، داراى حقوقى هستند كه انسانها در مقابل آنها مكلَّف و مسئولند . ما اين حقوق را در 32 ماده در مجلد 12 از همين ترجمه و تفسير از صفحهء 159 تا صفحه 164 مطرح نمودهايم ، حتما مراجعه فرماييد . اما موضوع مسئوليت در بارهء همهء موجوداتى كه به نوعى در كارگاه خلقت در مسير خير و دخالت در اهداف عاليهء انسانى قرار دارند ، اين موضوع در مباحث ذيل كه تحت عنوان « بهره ورى » در سال 1376 در تهران سخنرانى نمودهام بيان شده .
تعريف اختصارى در بارهء بهره ورى
- بديهى است كه اصطلاح « بهره ورى » در اطلاعات عمومى يك اصطلاح شايع و داراى محتواى نسبتا واضحى است كه داراى انواع و مصاديق فراوانى است . با حذف مناقشات لفظى كه معمولا پيرامون اين نوع پديدههاى حياتى بشر وجود دارد ، مىتوان جامع مشترك آن انواع و مصاديق را چنين بيان نمود : « بهره ورى عبارتست از به فعليت رساندن مفيديت يك موضوع اعم از انسانى و غير انسانى براى رفع نيازهاى اصلى و فرعى و مادى و معنوى زندگى » . پيش از ورود به تحقيق در اركان اساسى بهره ورى ، بار ديگر پيشنهاد مىكنيم مطالعه كنندگان ارجمند به مطلبى كه تحت عنوان « انسان با عظمتترين مخلوق خداوندى ، داراى با عظمتترين مسئوليت » است مراجعه فرمايند