اضطرارى يا بر مبناى جهل در بارهء ارزش كار . اين دستور انسانى در قرآن مجيد در دو مورد با اين كلمات وارد شده است : * ( وَلا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ ) * ( و اشياء مردم را [ اعم از كار و كالا ] از ارزش نيندازيد ) [ هود آيهء 85 ] و [ الاعراف آيه 85 ] .
دو - خدمات كارمندان - بهره ورى از خدمات كارمندان و كارگزاران كه با موقعيتهاى متفاوت ، عوامل انتقال قانون و طرز تفكرات و هدفگيريها و خدمات مديريتهاى فوق و مكتب مقبول به مردم جامعه مىباشند ، بسيار حسّاس و با اهميت مىباشد . به يك اعتبار مىتوان گفت : كار اين صنف شبيه به عامل جريان خون در رگهاى انسان مىباشد . اگر مديريتهاى فوق ، از عهده ادارهء صحيح اين صنف برنيايند ، در حقيقت ساير اركان بهره ورى نظم حقيقى خود را از دست خواهد داد .
سه - بهره يا خدمات تنظيمى - اعم از انتظامات هر يك از مجموعههاى تشكيل دهندهء اركان بهره ورى بالخصوص و انتظامات كل كشورى .
چهار - معلمان و مربيان و اساتيد و فرهنگسازان به طور عام - بهره ورى از اين صنف ، به علاوهء احتياج به وصول آنان به ارزش حقيقى كار خود تا حدّ مقدور ، آنان را شايستهء تشويق و امتيازات مناسبى مىنمايد تا با عقول و احساسات برين خود و با معارف رو به تزايد با مغز و روان نونهالان و ديگر افراد جامعه ارتباط برقرار كنند و استعداد آنها را تا آخرين حدّ ممكن شكوفا ساخته و براى بهره دهى اختيارى براى جامعه آماده بسازند .
در عين حال همين صنف بسيار ارزشمند بايستى از يك مديريت درون گروهى يا سياسى عالى براى حفظ جنبهء پيشروى بهره ور گردند و استفاده نمايند .
پنج - بهره ورى از خدمات تركيبى از فكر و عمليات عضلانى مانند فعاليتهاى پزشكى و ضمايم آن - اهميت اين بهره ورى مساوى است با اهميت جانهاى آدميان . مراعات اين اصل نه تنها تعيين كنندهء وظيفهء مديريتهاى مربوطه است ، بلكه وظيفهء بسيار عالى آقايان پزشكان عاليقدر و ضمايم آنان نيز مىباشد .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 26
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٦