مقالاتى كه به طور صريح موافق با آراى جديد است ، بسيار فراوان است و براى نمونه چند مقاله ذكر مىشود :
مقالهء اول : در سورهء « نوح » آيهء : « وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً » « 1 » ؛ قرارداد خورشيد را چراغ .
ظهور دارد در اين كه خورشيد مثل چراغ و فانوس بالذات ، كانون آتش و چشمهء نور است - مطابق نظريهء متأخرين - و نكته اين كه در قرآن ، شمس را به سراج يا ضياء و ماه را به نور تشبيه و توصيف فرموده و اين رويه را تغيير نداده ، اين است كه شعاع خورشيد غير شعاع ماه است ، زيرا خورشيد بالذات منشأ نور و آتش است ، بر خلاف ماه كه نورانيت آن از ديگرى است نه بالذات !
مقالهء دوم : در سورهء « عم » آيهء : « وَجَعَلْنا سِراجاً وَهّاجاً » « 2 » ؛ آفريديم چراغى گرم و فروزان .
طبق آنچه نقل شده ، مفسران اتفاق دارند در اين كه مراد از « سراج » در اين آيه خورشيد است . « ثعلبى » گويد : مقصود از سراج خورشيد و معناى « وهاج » گرم و فروزان است . « مقاتل » گويد : « وهج » مجمع نور و حرارت است و در قاموس است كه « وهج النار » يعنى آتش افروخته شد . پس آيهء شريفه اشاره دارد بر كمال مبالغه در اشتعال و افروختگى خورشيد ؛ چنان كه رأى متأخرين نيز بر آن است .
مقالهء سوم : در كتابهاى روضهء كافى ، خصال ، بحارالانوار ، عللالشرائع و مناقب ابن شهر آشوب در باب علوم باقر عليه السلام و غيره به اسناد محكم از « محمد بن مسلم » و در نورالثقلين ، مجمع البحرين ، تفسير قمى و بحارالانوار باسناد ديگر از « سلام ابن مستنير » روايت شده است كه از حضرت باقر عليه السلام پرسيدند : چرا حرارت خورشيد از ماه بيشتر است ؟ فرمود : خدا خورشيد را از فروغ آتش و زلال آب آفريد ، يك طبقه از آن و يك طبقه از اين ، تا چون هفت طبقه شد ، لباسى از آتش بر آن پوشانيد و از اين رو خورشيد
هامش
( 1 ) . نوح ، آيه 16 .
( 2 ) . نبأ ، آيه 13 .