ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 66

شروع كرديم و « س » آن را تلفظ كرديم ، آن مجموعهء اجزا و شكل و رنگ و طعم تغيير و تحول پيدا كرده است . ولى با نظر به قطب ادراك كننده كه حواس و ذهن و هدف گيريهاى انسانى در ارتباط با جهان است ، ما با كلماتى يعنى قالبهايى سر و كار داريم كه كارشان دلالت بر جريان معينى از موجودات است كه نقاط ممتد آن جريان را به جهت تشابه و تماثل براى ما مطرح مىكنند . بعنوان مثال ، همان سيب را كه مجموعه اى از اجزاء در حال تغير است ، در نظر مىگيريم از آن هنگام كه اين ميوه در روى درخت نمودار مىگردد ، لفظ سيب در بارهء آن به كار مىرود ، يعنى لفظ سيب در لغت فارسى با قرارداد وضعى تا زمانى بر آن ميوهء خاص اطلاق مىشود كه دوران شباهت اجزاء و مجموعهء خاص خود را مىگذراند ، و حكمت و فلسفهء اين قرارداد ، با قطع نظر از اين كه وضع لفظ خاص براى هر ميليونم ثانيه اى كه بر سيب مىگذرد ، تقريبا امكان - ناپذير است ( 1 ) سر و كار اكثريت قريب به اتفاق مردم با آن نمود مستمر است كه زمانى كم و بيش نمايش و خواص يكنواخت دارد ، مانند سيب از آغاز بروز در حجم و شكل و رنگ معين در شاخهء درخت تا موقعى كه خورده شود و هضم گردد ، يا در سر درخت يا زير آن بقدرى ضايع و متلاشى گردد كه شباهتش با نمود سيب به كلى بريده شود . حتى يك دانشمند كاملا آگاه از پديدهء حركت و حاكميت آن در جهان هستى نيز مانند ديگر مردم ، در هنگام عبور از كنار درخت سيب ، سيبهائى را كه در شاخه‌هاى آن درخت از آغاز نمود آنها مىبيند ، يك لفظ سيب به تمام دوران بقاى نمود آن ميوه به كار مىبرد .