تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 182

مساهمون:

ص١٨٢
تعين اصالت من بوده و اگر جز اين چيز ديگرى مطرح شود طفيلى و يا وسيله اى براى تورم من خواهد بود . تعين سوم ، از نقطهء تعديل عالى « من » و « جز من » شروع مىشود . در اينجا مقصود از من همان فرد انسان طبيعى است كه در منطقهء تكامل يافته ترين حيوان براى ادامه و تقويت خود طبيعىاش تلاش مىكند و بس . و مقصود از جز من شامل همهء واقعيات جز خود همان فرد مىباشد . انسانهاى ديگر جز من است ، درياها ، كوهها ، حيوانات ، نباتات ، كرهء زمين ، منظومهء شمسى ، كهكشانها و كازارها و به طور كلَّى جهان هستى جز من است . كمالهاى نسبى ، كمال مطلق ، حتى خدا ، مشمول مفهوم بسيار وسيع جز من است البته شمول دائرهء جز من بر خدا بطور مطلق نيست و اين بحثى جداگانه دارد . گفتيم از آن هنگام كه تعديل عالى ميان من و جز من شروع مىشود ، تعين سوم آغاز مىگردد . اين تعديل به معناى هماهنگ ساختن طبيعى دو حقيقت مزبور نيست ، يعنى به اين معنا نيست كه انسان مطابق خواستهء خود ، من خود را با طبيعت و جو اجتماعات هماهنگ بسازد و همچنين مطابق خواستهء من با كمال و ايده آل و خدا كه براى خود مطرح كرده است تعديل و هماهنگ شود زيرا چنين تعديل و هماهنگى در تعين دوم هم نه تنها امكانپذير بود ، بلكه كاملا وجود داشت . در اين مرحله كه تعين سوم ناميده مىشود ، بدانجهت كه كمال و ايده آل اعلاى هستى ملاك تعديل قرار مىگيرد ، لذا خود من طبيعى با خواص و لوازمش « او » و جز من مىشود كه احتياج به تعديل با من رو به كمال دارد . وقتى كه من طبيعى را در اين تعيين روياروى خود بر مىنهد ، از ديدن چهرهء زشتش متنفر مىشود و مىخواهد از حيطهء اين من پست فرار كند :
مانندهء ستوران در وقت آب خوردن چون عكس خويش ديديم از خويشتن رميديم
اين تعديل مقدس كه انسان را تا حد نصاب كمال رهنمون خواهد گشت ،