تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 221

مساهمون:

ص٢٢١

از اين آيات را در مباحث آينده مطرح خواهيم نمود . * ( 4 - قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ قُلِ الله قُلْ أَ فَاتَّخَذْتُمْ مِنْ ) * ( 1 ) ( به آنان بگو : آيا نابينا و بينا با هم مساويند ، يا آيا ظلمات و نور با هم مساويند ) اين مضمون در سورهء الانعام آيهء 50 و فاطر آيهء 19 و غافر آيهء 58 و هود آيهء 24 نيز آمده است . اين تأكيد عاليترين عامل الهى براى درك عدم تساوى علم و جهل و عالم و جاهل و اساسىترين محرك براى تحصيل علم و معرفت و نور است كه زندگى بشرى بدون آن جز حركت يك موجود جاندار پست در روى زمين چيزى ديگر نيست .

ضرورت آماده كردن فرد و جامعه براى شناخت صحيح

اين حقيقت كه بايد فضاى جامعهء اسلامى آمادهء بوجود آمدن شناختهاى صحيح و قابل بهره بردارى در « حيات معقول اجتماعى » بوده باشد ، جاى ترديد نيست . مىدانيم كه شناخت و معرفت با دو نوع عمده در ذهن انسانها بوجود مىآيد :

نوع يكم - شناختهاى مستقيم

، شناختهاى مستقيم محصول ارتباط مستقيم انسانها با واقعيتهائى است كه شناخت آنها ضرورى يا مفيد است ، مانند ارتباط با نمودها و اجزاء و روابطى كه در طبيعت ميان آنها حكمفرماست و چنان كه در مباحث آينده مشروحا خواهيم ديد : اصرار و تأكيد آيات قرآنى براى بدست آوردن اين نوع شناختهاى مستقيم جدىتر از آنست كه بتوان تصور نمود . حتى بعضى از آن آيات ملاك تعقل و خردمندى انسان را با همين شناختها معرفى مىكند و مفهوم آنها چنين است : مردمى كه از اين شناختها بىبهره هستند ، در صورتى كه اين محروميت به خود آنان مستند باشد ، از عقل و خرد محرومند و زندگى كورانه اى دارند .
هامش
( 1 ) الرعد آيهء 16 .