مىكند . ترديدى نيست : * ( 1 - أَ وَمَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ) * ( 1 ) ( آيا كسى كه مرده بود و ما آن را زنده نموده و نورى براى او قرار داديم كه بوسيلهء آن در ميان جامعه حركت مىكند ، مانند كسى است كه مثل او در ظلمات فرو رفته و از آن بيرون نيست ، بدينسان براى كافران ، آنچه كه انجام مىدهند آراسته شده است ) . چنان كه در مباحث مربوط به هدايت و نور خواهد آمد ، منظور از نور همان روشنائى معرفت است كه زندگى طبيعى آدمى را به « حيات معقول » مبدل مىسازد . و مقصود از ظلمات در اين قبيل از آيات ، جهل و غفلت و نا هشياريها است كه زندگى انسانى را تا حد زندگى جانور درنده و داراى وسائل زيادتر براى درندگى و ناتوانتر از يك مگس در فهم و شعور قواعد انسانى پايين مىآورد . * ( 2 - أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَقائِماً يَحْذَرُ ) * ( 2 ) ( به آنان بگو : آيا آنان كه مىدانند با آنان كه نمىدانند مساويند ) * ( 3 - وَما يَسْتَوِي الأَعْمى وَالْبَصِيرُ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَلَا الْمُسِيءُ قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ ) * ( 3 ) ( و مساوى نيستند كور و بينا ، و كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام مىدهند مساوى نيستند با بد كاران ، اندكست كه متذكر شويد ) . توضيح لازم - برخى از مردم بى اطلاع از مبانى و محتويات اسلام گمان مىكنند كه مقصود از علم در آيات قرآنى فقط علم به عقايد و احكام دينى است و شامل علوم طبيعى و رياضى و ديگر دانشهاى مفيد بشرى نمىباشد . اين گمان بى اساس را آيات فراوانى كه در قرآن دستور اكيد به تفكر و تدبر در عالم طبيعت و موجوديت انسان مىنمايد ، كاملا مردود است . مقدار زيادى
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 220
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٢٠
هامش
( 1 ) الانعام آيهء 122 .
( 2 ) الزمر آيهء 9 .
( 3 ) المؤمن آيهء 58 .