گچ و حلقههايى از مس و زر پوشيده و نقاشى كرده بودند . در كنار ساختمان و سمت راست استخر مجسمه 15 سوار بر 15 اسب بود كه لباس ديبا بر تن داشتند . در دست هر يك نيزهاى بود ؛ تقريباً همه آنها نيزهها را بر محور واحدى به گردش درآورده و در حالت نبرد بودند ، بهگونهاى كه انسان گمان مىكرد كه اينها قصد حمله به يكديگر را دارند . در سمت چپ استخر نيز منظره مشابهى به چشم مىخورد .
پس از آنكه آنها را در بيست و سه كاخ گردش دادند به « صحن تسعينى » رسيدند . دراينجا ، غلامان مسلح سنگى ، به پا ايستاده بودند . اكنون به قصر « تاج » در كنار دجله به پيشگاه خليفه مقتدر كه لباسهايى زربفت و قيمتى به تن دارد و بر تختى از آبنوس و آراسته از پارچههاى زربفت نشسته ، شرفيات مىشوند ! او تاجى بر سر دارد . و در سمت چپ و راست تخت نه رشته از جواهرات كمياب و گرانقيمت كه درخشندگى خيرهكننداى دارند و نور روز را مىپوشانند ، آويخته بود . » « 1 »
خلفاى عباسى هر كدام مىكوشيدند ، كه در ولخرجى و اسراف و تبذير از اسلاف خود سبقت بگيرند . « مهتدى » مىخواست بر طبق سنت خليفه اموى عمربن عبدالعزيز و استاد اكبرش علىبن ابىطالب ( ع ) به راه زهد و پارسايى گام نهد ولى خويشاوندانش با يك كودتاى شرمآور ، او را كشتند !
همسران خلفا نيز از لحاظ ثروت و مكنت ، دست كمى از خود آنها نداشتند . خيزران ، مادر هادى و رشيد ، نيمى از ماليات و درآمد
هامش
( 1 ) ضحىالاسلام ، ج 1 ، ص 102 - 100