عبداللّه بن مسعود از نخستين افرادى است كه به اسلام گرويد و حتى گفته شده است كه ششمين فردى بود كه مسلمان شد . در هجرت اوّل به حبشه ، همراه مسلمانان به اين سرزمين دور رفت و در هجرت دوم به مدينه نيز حضور داشت . او هميشه در كنار پيامبر ( ص ) قرار داشت و از افراد بسيار مورد توجه و علاقهء پيامبر بود و به خاطر شايستگى ، راستگويى ، درستكارى و ايمان وى به او احترام مىگذاشت . مسلمانان صدر اسلام وى را از جمله علماى بزرگ مىدانستند . به اين جهت عمر در دوران خلافتنش او را عليرغم نيازى كه به وجودش در مدينه داشتند به كوفه فرستاد تا معلّم و راهنماى مردم باشد . عمر هنگام اعزام او به مردم كوفه نوشت : « من عبداللّه بن مسعود را براى راهنمايى و تعليم و تدبير كارهاى شما فرستادم و شما را در اين نعمت برخود مقدّم داشتم . تعاليم دين را از او بياموزيد ! »
گروه بسيارى از مردم كوفه از ابن مسعود دانش آموختند و همواره عدهاى شاگرد در كنار او بودند كه از وى دانش فراگرفته و پيرويش مىكردند . تعداد شاگردان ابن مسعود فراوان شد و مقامشان تا آنجا بالا رفت كه سعيدبن جبير درباره آنان گفت : ياران عبداللّه بن مسعود چراغهاى اين آبادى ( يعنى كوفه ) بودند !
مسلمانان به علم فراوان او اقرار داشتند ، تا جايى كه او را مرجع اجتهاد و فتواى مردم كوفه قرار داده بودند و در زمان عمر بجز عبداللّه بن مسعود به كس ديگرى مراجعه نمىكردند .
ابن مسعود ، در تفسير قرآن همشأن عبداللّه بن عباس بود ، ك مقام علمى آن دو پايينتر از مقام علمى علىبن ابيطالب ( ع ) قرار داشت . ابنمسعود در زمينه تفسير قرآن شاگردانى داشت كه
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 1706
مساهمون: جورج جرداق
ص١٧٠٦