مقاومت بر ضد ظلم و ستم و برطرفساختن آن ، از هر طرفى كه باشد ، بنمايد ؛ حتى در آن اوقاتى كه شرايط ويژهاى به پارهاى از تشكيلات رسمى دولتى اجازه مىدهد كه مدتى حقوق همگانى را مراعات نكند !
از همين نمونههاست اين كه : بعضى از قوانين ويژه مربوط به تشكيلات ارتشى ، در بسيارى از كشورها ، به سربازان و افراد ارتش اجازه مىدهد كه در موقع جنگ و يا در موقع تفتيش دهكدهها و تعقيب بزهكاران و يا عبور از كشتزارها و مزارع و انتقال از محلى به محل ديگر ، خودسرانه رفتار نمايند و هيچكس از ظلمها و تباهىهاى آنان بازخواست نخواهد كرد و يا آن كه اگر بهانهها و عذرهاى بىاساس را در پاسخ به اعمال خود بياورند ، مورد پذيرش واقع خواهد شد .
ولى علىبن ابيطالب كه براى مردم امنيت و آرامش مىخواهد و اصرار دارد كه در جامعه ستمگر و ستمديده وجود نداشته باشد ، در توجيه ظلم فردى به فرد ديگر ، به دليل و بهانه اعتنا نمىكند و بههيچوجه راضى نمىشود كه تجاوز را تجويز نمايد و يا آن را تقبيح نكند . و به همين علت به ارتش و سربازان دستور مىدهد كه در موقع جنگ و يا عبور از محلى و يا در موارد توقف در مكانى ، به احدى تعدى نكرده و ستم روا ندارند و به همهء افراد سپاه توصيه مىكند كه بهخوبى و براى هميشه بدانند كه مردم همه انسان هستند و حقوق متساوى با سربازان و ارتشيان دارند .
و از طرف ديگر ، امام على به همه مردم توصيه مىكند كه در قبال ستمى كه از ناحيه سپاهيان بر آنها وارد شود ، سكوت اختيار نكنند و
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 968
مساهمون: جورج جرداق
ص٩٦٨