در هرحال بهتر است ، مگر آنكه ستمكار و ظالمى بر ستمديده و مظلومى سختگيرى بنمايد كه در اين صورت نرمش و خوشرفتارى هرگز سودى نخواهد بخشيد و در اينجاست كه مىفرمايد : « نرمش و مدارا كن ، هنگامىكه رفق و مدارا شايستهتر باشد ، ولى اگر چارهاى جز شدت و سختگيرى نباشد ، بر آن تصميم بگير » .
مقاومت با شمشير در برابر ستمگر و ظالم ، حق مشروع و قانونى مردم است و به همين علت است كه علىبن ابيطالب زمامدار را از ارتكاب ظلم و ستم برحذر مىدارد و خاطرنشان مىسازد كه اگر زمامدارى ستمگر و خودكامه و مستبد باشد ، مردم حق دارند كه با او به معارضه برخيزند . امام على به نماينده حكومت مىفرمايد : « عدل و داد را بهكار ببر و از فشار و ظلم بپرهيز ، زيرا كه اختناق و فشار موجب آوارگى مىگردد و زورگويى و ستم ، كار را به شمشير مىكشاند » « 1 » . مراد از فشار و اختناق ، سختگيرى بى جا و مراد از زورگويى ، همان ظلم و ستم است و هدف نهايى امام على از اين گفتار چنان كه آشكار است تحريك ستمديدگان بر نبرد و مبارزه در راه نجات خودشان است .
و همچنين درخصوص مظلومان و ستمديدگان خاموش كه لب به اعتراض نمىگشايند فرموده است : « آيا به خشم و غضب نمىآييد كه ببينيد ستمكاران نادان و بىخرد بر شما مسلط گردند و شما را به بيچارگى بكشانند و شما به بدبختى و خوارى تن دردهيد و بهره شما زيان و خسران باشد ؟ ! » .
هامش
( 1 ) . امام على عليه السلام هنگامى كه زيادبن ابيه را به استاندارى فارس گماشت ، گفتارى مفصل بيان داشت كه سخن فوق جملاتى از آن است . . . م