گروهى كه گذشته را بزرگ مىشمارند و معتقدند كه گذشتگان به مرتبه كمال رسيدهاند ، با چيست ؟ و چگونه آنان مىتوانند با عزت و احترام زندگى كنند ؟ توجه عمده آنان به اين است كه در دژهاى محكم آداب و رسوم كهنه باقى بمانند . و آنان هيچگونه وظيفهاى را در امروز احساس نمىكنند و اميدى به آينده ندارند » « 1 » .
* * * ما به اين جهت اين بررسى اجمالى را در مورد روشهاى خشك و جامد بحث و تحقيق نويسندگان براى شما نقل كرديم كه با روشنشدن وضع عدهاى از آنان ، روش و اسلوب نويسندگان بىشمار ديگر نيز آشكار گردد .
ما ، بهدليل پوستها و لباسهاى گرانبهاى شاهزاده خانمها و زيورهاى آنان و قصرهايى كه اميران ساختهاند و مال و ثروتى كه خلفا در عروسىهاى خود خرج كرده و هدايايى كه از طلا و نقره دادهاند ، هرگز دربارهء خوشى و خرمى توده و « مردم ميهن » سخن نخواهيم گفت . و هيچ وقت خشك و جامد نبوده و از حبهاى قبهاى نخواهيم ساخت و حوادث و رويدادهايى را كه قابل قبول نباشد ، نقل نخواهيم كرد و البته نقش زمان و مكان را هم در هر سخنى كه گفته شده و هر عملى كه انجام داده شده است فراموش نخواهيم نمود ! .
در مورد خدمات قديم و جديد ، ما هر چيز سودمند را ، خواه از قديم باشد يا از پديدههاى نوين ، مىپذيريم و بر آن ارج مىگذاريم و اين ، در واقع شناخت نيروى انسان بر اختراع و اكتشاف و پيشرفت ، و شناخت عدم سستى وى در قبال افتخارات گذشته است .
هامش
( 1 ) . از كتاب النكبات ، تأليف امين ريحانى ، صص 6 - 7