همه مردم معتقد نمىشود كه تنها آن نظامهايى كه هوادار : « برادرى بشر » و « وحدت نژاد بشرى » و « خانواده واحد انسانى » و « وحدت جهان واحد » هستند ، براى هر زمان و مكانى ، بهتر از سخن درباره حكم « خريدوفروش برده » و موضوعاتى از اين قبيل است كه در قرن بيستم اصولًا موضوع ندارد ؟
بد نيست اكنون « شيخ عبدالله مصطفى المراغى » ! و همفكران او را كه مىگويند بايد هرگونه امر « قديم » را بر كار « جديد » ترجيح داد ، مورد خطاب قرار داده و سخنانى را از مصادر اصيل نقل كنيم .
امام على بن ابيطالب به اين گروه مىفرمايد : « بپرهيزيد از كيفرهاى دردناكى كه ملتهاى ديگر و پيشين ، بهعلت كارهاى ناشايست دچار آن شدند . شما وضع نيك و بد آنان را بررسى كنيد و بهخاطر بياوريد و بترسيد كه همانند آنان گرفتار شويد » و باز به آنان فرمود : « فرزندان خود را مجبور به پذيرفتن اخلاق خود نكنيد ، زيرا كه آنان براى زمانى غير از زمان شما خلق شدهاند » . و باز على فرمود : « اگر قضاوت كرديد ، به عدالت رفتار كنيد و هيچ وقت به پدران خود افتخار نكنيد » و : « شرف و افتخار همتهاى عالى است نه به استخوانهاى پوسيده » و : « بدانيد كه مردم در گرو نيكوكارى هستند » و : « عاقل و انديشمند كسى است كه امروز وى ، بهتر از ديروزش باشد » .
* * * رابيندرانات تاگور ، شاعر بزرگ قرن بيستم مىگويد :
« اگر صحيح باشد كه آنچه را كه مىتوان امروز انجام داد ، درگذشته انجام داده شده ، ديگر ماندن ما بر روى زمين لازم نبود ! و در پيشرفت زندگى مشكلات طاقتفرسايى بهوجود مىآمد . . . برترى و فضل اين
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 824
مساهمون: جورج جرداق
ص٨٢٤