نعمتى در دنيا به دست شما مىآيد و موجب شادى شما مىگردد ، بلافاصله به فراغ ديگرى مبتلا مىشويد .
اى مردم ما براى بقا آفريده شدهايم نه براى نابودى و فنا ، امّا بايد بدانيد از خانهاى به خانه ديگر كوچ مىكنيد ، بنابراين زاد و توشه خانهاى را كه مىخواهيد هميشه در آن زندگى مىكنيد فراهم كنيد .
فصل دوازدهم گفتار درباره معرفت خود
سخنان على عليه السّلام كه مردم را به سوى خود مىخواند و فضيلت و حقانيّت خود را آشكار مىساخت و در ضمن در اين فصل اشاره به كسانى كه به او ظلم كردهاند هم مىنمايد . اين گفتار را على عليه السّلام پس از قتل عثمان كه مردم با او بيعت كردند ايراد نموده و شيعه و سنّى و أبو عبيده معمّر بن المثنى كه سنّىها هم روايت او را قبول دارند نقل كرده است كه حضرت فرمود : هيچ كسى باقى نمىماند مگر اينكه يا به بهشت توجه دارد يا به دوزخى كه در مقابل اوست ، يا فردى پرتلاش و كوشاست و يا جوينده اميدوار است ، و يا مقصّرى كه سرانجامش جهنّم است . اينها كه شمرده شد ، سه دستهاند و دو تاى ديگر فرشتهاى كه با دو بالش پرواز مىكند و پيغمبرى كه خدا او را در تحت حمايت خود گرفته و براى اين پنج دسته ، فرد ششمى وجود ندارد . كسى كه ادعايى كند هلاك مىشود و كسى كه به راست و چپ توجه كند و راه مستقيم را نرود گمراه مىگردد ، زيرا حد وسط راست و چپ ، جادهى مستقيمى است كه قرآن و سنت و آثار نبوّت به طرف آن توجه دارند . خداوند متعال اين امت را به وسيلهى دو دارو درمان مىكند تازيانه و شمشير و در اين مورد انتظار مهربانى از امام خود نداشته باشيد و خود را اصلاح كنيد و از حق روى گردان نشويد و توبه كنيد كه در غير اين صورت هلاك مىشويد . كارهايى انجام دادهايد كه پيش من به هيچ عنوان نمىتوانيد عذرى براى آن بياوريد و اگر بخواهم مىتوانم يكيك آنها را براى شما نقل كنم ، اما مىگويم خداى متعال از كارهاى گذشتهى شما چشمپوشى كرده و عفو نموده . دو مرد قبلى ( خليفه اول و دوم ) دنيا را ترك كردند ، امّا سوّمى آنها فقط دنبال دنيا بود و اگر خود را كشته بود به مراتب برايش بهتر بود . حالا خوب توجه كنيد اگر درست نگفتم مرا انكار كنيد و اگر راست گفتم پس به طرف حق بيائيد . در روزگار حق و باطلى وجود دارد و هركدام طرفدارانى دارند اگر مىبينيد باطل در روزگار حكمفرماست از زمان قديم اينطور بوده و اگر مىبينيد حق ضعيف مىباشد شايد آن هم طبق همين قاعده است . كمتر اتفاق مىافتد آنچه پشت كرده و از دست رفته دوباره برگردد . پس بدانيد اگر نفسهاى شما به طرف شما برگردند شما مردمى خوشبخت هستيد ، اما مىترسم گرفتار سستى شويد و تنها مأموريت من اين است كه براى هدايت شما بكوشم ، آگاه باشيد كه خاندان نيكوكار و پاكدامن و اصيل من در دوران كودكى از همه صبورتر و هنگام بزرگسالى از همه داناترند و علم ما اهل بيت از طرف خداست و به حكم خدا حكم مىكنيم و از گفتار و سخنان راست بهرهمند شدهايم ، پس اكنون اگر از ما پيروى كنيد از بينش ما نتيجهء خوبى خواهيد برد و اگر ما را پيروى نكنيد خدا شما را به دست ما هلاك مىكند .