گفتار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نشانگر آن است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به امامت على عليه السّلام تصريح كردهاند و او را به عنوان خليفه و جانشين خود از ميان تمام مردم برگزيدهاند و اين هم فضيلتى است براى على عليه السّلام كه مختص به ايشان مىباشد ، و بدين وسيله تمام مراتب هارون را براى او اثبات مىكند و فقط برادرى عرفى و نبوت از او استثناء مىشود كه پيامبرى حضرت على عليه السّلام در لفظ اين حديث و برادرى عرفى ميان پيامبر و على عليه السّلام توسط عقل استثنا مىشود .
و آنهايى كه معانى قرآن را دقيقا متوجهاند و با روايات و اخبار سروكار دارند به خوبى مىدانند كه هارون برادر پدرى و مادرى موسى مىباشد و همچنين شريك در كارهاى نبوت و مبلغ رسالات پروردگار بوده ، خداوند هارون را پشتيبان موسى و پيشواى بنى اسرائيل قرار داده و لزوم فرمانبردارى از هارون برابر با موسى بوده ، و او در نظر حضرت موسى عليه السّلام از همهء مردم محبوبتر و با فضيلترين اصحابش بوده است . خداوند متعال از زبان موسى حكايت مىفرمايد : كه « پروردگارا به من شرح صدر عطا فرما و سينه مرا گشاده كن ، كار مرا آسان فرما و گره از زبانم بگشا تا گفته مرا بپذيرند و براى من از اهلم وزيرى قرار بده و او هارون برادرم باشد تا بوسيله او پشتم محكم گردد و او را در امور رسالت با من شريك ساز تا دائم به ستايش و سپاس تو پردازيم و تو را بسيار ياد كنيم . » « 1 »
پس خداوند متعال به موسى پاسخ مثبت داده و او را به آرزويش رسانيد ، چنانچه در قرآن مىفرمايد :
« اى موسى به آرزوى خود رسيدى « 2 » و نيز از موسى عليه السّلام حكايت مىفرمايد : « موسى به برادرش فرمود تو جانشين من در بين قومم هستى بين آنها را سازش بده و اصلاح كن و از آئين فسادگران پيروى نكن . » « 3 »
بنابراين هنگاميكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله على عليه السّلام را به منزله هارون قرار مىدهد لازم مىشود كه تمام خصوصيات هارون را منهاى برادر پدرى و مادرى بودن و نبوت را دارا باشد و اين هم از جمله فضائلى است كه كس ديگرى با على عليه السّلام شريك نمىباشد و حتى كسى نزديك به مقام او هم نيست و چنانچه خداى متعال مىدانست كه رسولش در اين جنگ نياز به درگيرى و يار جنگجو دارد هيچگاه اجازه نمىداد على عليه السّلام در مدينه باقى بماند و او را همراه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله براى يارى كردنش مىفرستاد بلكه خداوند متعال مىدانسته مصلحت در اقامت على عليه السّلام در دار الهجرت مىباشد كه از بهترين كارها به شمار آمده كه در نتيجه تدبير كار خلق و دين آنها را به اين صورت امضاء و تأييد كرده است .
فصل چهل و چهارم اسلام عمرو ابن معديكرب
هنگامى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از پيكار تبوك به مدينه برگشتند عمرو ابن معديكرب خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رسيد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به او فرمودند : اى عمرو اسلام بياور و مسلمان شو تا خدا تو را از
هامش
( 1 ) - سوره طه ، آيات 26 - 27 .
( 2 ) - سوره طه ، آيه 38 .
( 3 ) - سوره اعراف ، آيه 139 .