فصل سوم غلو و غلات و موضع شيعه اماميه نسبت به آن دو
در بحث از غلو و غلات مطالب اصلى اين موضوع را به اختصار مورد بررسى قرار مىدهيم و به زودى نمودها و مصاديق بارز غلو را كه شخصيتها و امامان دوازدهگانه مىباشند ، به تفصيل بيان خواهيم كرد . امامانى كه نخستين آنان امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) و آخرينشان مهدى منتظر ( ع ) است .
علت اينكه غلات به اين نام ناميده شدند ، اين بود كه آنها دربارهء على ( ع ) و بعضى از امامانى كه از فرزندان آن حضرت بودند ، غلو كردند و دربارهء آنها سخنانى بالاتر از شأنشان گفتند ، به گونهاى كه آنها را از مرتبهء انسانى خارج كرده و به مرتبه خدايى رساندند . اساس خواستهها و عقايد پيروان اين فرقهها را مىتوان در اين نكته خلاصه كرد كه آنها غالبا قائل به تجسم الوهيت در على ( ع ) و امامانى از فرزندان آن حضرت و گاه نيز در پيامبر و برخى از فرزندان عباس و گروهى از مردم بودند ، آنان با اين اعتقاد به مشاركت اين بزرگواران با ذات احديت در صفات و قواى الهى كه آنها را فوق مرتبهء انسان عادى قرار مىدهد ، اكتفا نكردند ، بلكه على ( ع ) و به ويژه امامانى را كه از فرزندان آن حضرت بودند ، به عنوان صورت و اشكالى مىدانستند كه جوهر و ذات الهى در آنها حلول كرده است و جسمانيت آن جوهر بهجز چيزى كه حادث و عارض است ، نمىباشد . شهرستانى در تعريف غلات مىگويد : « آنان كسانى بودند كه درحق امامان خود غلو كردند تا آنجا كه آنها را از مرتبهء بشريت خارج كرده و در مرتبه الوهيت قرار مىدادند . بنابراين گاهى امامى را به خدا تشبيه مىكردند و گاهى خدا را به خلق تشبيه