است . . . » « 1 » . شيخ طوسى نيز در مورد على بن حسن مىنويسد : « وى ( فطحى مذهب بود ) و نظرياتش به ما اماميه كه قائل به دوازده امام هستيم ، نزديك است . . . » « 2 » .
لازم به يادآورى است ، نعمانى كه يكى از شيعيان اماميه و معاصر با غيبت امام دوازدهم ( ع ) بوده ، واژهء شيعه را به تنهايى آورده و مقصودش از آن فقط شيعهء اماميه مىباشد . زيرا وى شيعهء اثنىعشريه را كه قائل به غيبت امام زمان ( ع ) مىباشند ، به اين واژه توصيف كرده و چنانكه قبلا بيان نموديم ، اثنىعشريه همان اماميه هستند ، نه ساير فرقههاى شيعه .
نعمانى در ضمن سخنان خود از امكان ربط غيبت به زمان معين يا عدم امكان آن مىگويد : « آنچه از ائمه دربارهء تعيين زمان ظهور امام زمان ( ع ) روايت شده است ، ازآنجهت است كه براى شيعه آرامش و سكونى باشد و امر را در نظر شيعه نزديك نشان دهد ، و گرنه خودشان فرمودهاند ، ما وقتى ( براى غيبت ) تعيين نمىكنيم . . . » « 3 » . همچنين نعمانى روايت كرده است كه راوى گفت : شنيدم على ( ع ) مىفرمايد : گويا شما [ شيعيان ] را مىنگرم كه مانند شترانى كه به دنبال چراگاه مىگردند ، در جستجوى آن حضرت هستيد ، ولى او را نمىيابيد . . . » « 4 » . واضح است حالتى كه براى شيعيان در زمان غيبت بيان شده ، جز بر شيعيان اماميه منطبق نيست و اين زمانى است كه آنها با غيبت امام زمان ( ع ) مورد آزمايش قرار گيرند . در اينجا نعمانى بدون اينكه نامى از اماميه برده باشد ، مقصودش از كسانى كه در عبارت فوق به عنوان شيعه از آنها نام برده شده است ، فرقه اماميه است ؛ زيرا انصراف كلمهء شيعه در خطاب فوق به فرقهء اماميه است . نعمانى مىگويد : بايد به آنچه از ائمه رسيده يقين داشت ، آنان خبر دادهاند كه به ناچار بايد اين اندوه ( غيبت امام زمان ( ع ) ) پيش بيايد و سپس هروقت خدا بخواهد بر طرف مىشود و
هامش
( 1 ) - الرجال ، تهران 1311 ، ص 46 - 7 .
( 2 ) - الفهرست ، نجف 1960 ، ص 118 .
( 3 ) - الغيبة ، ص 100 .
( 4 ) - نعمانى ، غيبت ، ص 100 - 101 .