بودجهاى كه ملك ظاهر فوق زمامدار مصر تعيين كرد ، تعميراتى در آن صورت گرفت . « 1 »
سلطان سليمان خان در سال 593 گنبدى را كه بر فراز مسجد بنا شده بود ، بازسازى كرد و در سال 1009 هجرى ، سلطان محمد خان دستور نوسازى آن را صادر كرد و گنبد و مئذنهاى بزرگ و با شكوه براى آن ساختند و براى آن مؤذّن ، خادم و امام جماعت با حقوق مشخّص ساليانه و موقوفاتى قرار داد .
سپس سلطان عثمانى براى تدريس در آنجا مدرّس و استادى تعيين كرد و براى او حقوقى قرار داد . « 2 »
سرانجام اين مكان تاريخى و مقدس پس از چند قرن تلاش براى حفظ و نگهبانى آن ، همچون بعضى ديگر از آثار اسلامى تخريب شد .
بلادى علّت تخريب آن را چنين مىنويسد : « ثمّ هدم لكثرة تبرّك النّاس به » به دليل كثرت تبرك جستن مردم به آن ، خراب گرديد ، سپس در سال 1370 هجرى شيخ عباس قطّان در محل آن كتابخانهاى زيبا ساخت و در اختيار ادارهء اوقاف عربستان قرار داد . « 3 » ]
( 1 )
مهراس :
( به كسر اول و سكون دوم ) ، فيروزآبادى مىنويسد : آبى است در كوه احد . روايت شده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در روز احد تشنه شد . على عليه السّلام سپر خود را از مهراس پر از آب كرد و براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آورد . حضرت خونهاى صورتش را نيز با آن شست .
بعضى گفتهاند : مهراس حوض مانند بزرگى است در وسط وادى و سنگابى بوده در كوه احد به طول حدود چهارده گز در عرض هفت گز كه با صحنهء كارزار فاصلهء زيادى داشته است .
بعيد است كه على عليه السّلام از اين سنگاب با سپرش آب آورده باشد ، بلكه در ابتداى وادى سنگابهاى كوچكى بوده كه احتمالا از يكى از آنها آب آورده شده است .
( 2 )
مهروز :
محلّ بازار مدينه كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله آن را به مسلمانان صدقه داد .
( 3 )
مهزور :
( به فتح اول و سكون دوم و ضمّ زاء ) ، از « هزره يهزره » يعنى با چوب بر پشت و
هامش
( 1 ) . فاسى ، ج 1 ، صص 433 - 434
( 2 ) . مرآة الحرمين ، ج 1 ، صص 188 و 189
( 3 ) . معالم مكة التاريخيه ، ص 294