( پيامبر ) اختلاف نظريه است ؛ برخى گفتهاند : اين صدقات اموال قريظه و نضير بوده است .
( 1 ) - عبد العزيز بن عمران از ابان بن محمد بجلى ، از جعفر بن محمد از پدرش برايمان گفت كه : دلال مال زنى از بنى نضير بود . وى با سلمان فارسى كه بردهء او بود ، قرار گذاشت كه اگر آن را احيا كند ، آزاد است . سلمان اين موضوع را به اطلاع پيامبر صلّى اللّه عليه و آله رساند . آن حضرت به دلال رفت و كنار گودالهايى كه براى كشت نهال كنده بودند ، نشست و سلمان ( و ديگر مسلمانان ) براى آن حضرت نهال خرما مىآوردند و ايشان با دست خود غرس مىكرد . همهء اين نهالها گرفت و به زودى طلع و شكوفه برآورد . پدر جعفر بن محمد گفت : بعد خداوند دلال را عايد رسول خود ساخت .
او گفت : در نظر ما مؤكّد است كه دلال از اموال بنى نضير است . آنچه بر اين مطلب دلالت دارد اين است كه مهزور آن را آبيارى مىكند ؛ و همواره شنيده مىشود كه مهزور فقط املاك و اراضى بنى نضير را آبيارى مىنمايد .
- او همچنين گفت : از يكى از اهل علم شنيديم كه مىگفت : برقه و ميثب از زبير بن باطا هستند و همان دو بستانى است كه سلمان درختان آنها را كاشت و از جملهء اموال و املاك بنى قريظه هستند كه خداوند آنها را عايد پيامبرش گردانيد . گفته مىشود : « دلال » و « حسنى » از اموال يهود بنى ثعلبه بوده و « مشربهء امّ ابراهيم » از اموال بنى قريظه ، و « اعواف » مال خناقه يهودى از بنى قريظه . ما اين مطالب را بدان گونه كه شنيدهايم نقل كرديم ولى خداوند بهتر مىداند كه كدام يك از اين اقوال درست است .
( 2 ) - واقدى گويد : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله « اعواف » و « برقه » و « مئثب » و « دلال » و « حسنى » و « صافيه » و « مشربهء امّ ابراهيم » را در سال هفتم هجرى وقف كرد .
- او گفت : واقدى از ضحّاك بن عثمان از زهرى نقل كرد كه : اين بستانهاى هفتگانه از اموال بنى نضير بودند .
- او گفت : واقدى از عبد الحميد بن جعفر ، از محمد بن ابراهيم بن حارث ، از عبد اللّه بن كعب بن مالك ، از مخيريق نقل كرد كه وى در روز احد گفت : اگر كشته شدم اموالم در اختيار محمد قرار گيرد تا
المعالم الأثيره في السنة و السيرة ( فرهنگ اعلام جغرافيايى تاريخى در حديث و سيره نبوى ) ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: حميدرضا شيخى
ص٢٢٢