تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 306

به تو بگويم : پاسخ اين كو ، كو ، كو ، هاى ترا كجا توان يافت ؟ از آن رازگاه توان يافت كه دل و انديشهء خواجهء رادمرد چونان شير در آن بيشه اسرار آميز مىگشت . جايگاه پاسخ كو ، كو ، كوهاى تو همان جا است كه صفات رحمت و قدرت و نزهت و آگاهى الهى را نشان مىدهد . همان جا است كه اميد همه مردان و زنان در موقع يأس و اندوه راهى آن جايگاه مىگردد . جايگاهى است كه در موقع هجوم دردهاى بىدرمان ، اميد صحت و بهبودى رهسپار آن جايگاه مىشود . براى دفع ناگواريها و به حركت آوردن بادهاى سودمند به كشت و زرع به آن جايگاه پناهنده مىشوى . هر نامى كه به آن جايگاه بگذارى باكى نيست ، من جايى را مىگويم كه دلها به آن اشاره مىكند و زبان با كلمهء يا هو ابرازش مىكند . چه قدر كو كو و كجا كجا خواهى گفت ؟ او با خدا است . اى كاش به جاى اين همه كو كوها و كجا كجاهاى كورانه مانند بافندگان دم از ماكو و ماسوره مىزدى . كجا است آن عقل كه غرب و شرق را ببيند و به بارقه هاى بىشمار روح آگاه شود ( 1 ) آن خواجهء عزيزم در اين رويهء هستى جزر و مدى در كف روى دريا داشت ، جزرش منتفى شد و اكنون مدى گرفته و از سر عالم گذشته و من با نه هزار وام دستم از او كوتاه گشته است ، تنها از توزيعى كه از مددكار نصيبم گشته است ، صد دينار در اختيار دارم . اى خواجهء پريده در فضاى ملكوتى ،