تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 231

مساهمون:

ص٢٣١
( ( 554 ) ) آن چنان رويى كه چون شمس ضحاست آن چنان رخ را خراشيدن خطاست ( ( 555 ) ) زخم ناخن بر چنين رخ كافريست كه رخ مه از فراق او گريست ( ( 556 ) ) يا نمىبينى تو روى خويش را ترك كن خوى لجاج انديش را

آيه

« إِنَّ الله فالِقُ اَلْحَبِّ واَلنَّوى يُخْرِجُ اَلْحَيَّ مِنَ اَلْمَيِّتِ ومُخْرِجُ اَلْمَيِّتِ مِنَ اَلْحَيِّ ذلِكُمُ الله فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ 6 : 95 . » ( 1 ) ( به تحقيق خداوند شكافنده دانه وهسته و بيرون آورنده زنده از مرده ومرده از زنده است آن است خدا ، پس به كدامين راه كج منحرف مىشويد . )

تفسير ابيات

طاووسى در يك بيابان پر و بال خود را مىكند ، مرد حكيمى كه در آن بيابان به گردش رفته بود طاووس را مخاطب ساخته به او گفت : اى طاووس عزيز ، اين پر و بال خوب را چرا از ريشه بر مىكنى ، چطور دلت رضايت مىدهد كه اين پوشاك بس زيبا را از خود بر كنى و در لاى و گل بيندازى ؟ هيچ مىدانى هر يك از پرهاى تو را به جهت عزيزى ومحبوبيتى كه دارد حافظان قرآن در لابلاى قرآن مىگذارند ؟ نيز آيا مىدانى كه براى تحريك هواى سودمند از پرهاى تو باد بزن مىسازند ؟ اين چه ناشكرى و چه بىباكى است ، مگر نمىدانى كه نقاش ماهر پرهاى تو چه كسى است ، يا مىدانى وناز مىكنى و از روى قصد اين پرهاى زيبا را بر مىكنى اين حكمت را بدان كه بسيارى از نازها به صورت گناه در آمده و بنده را از ديدهء مولايش ساقط مىكند ، اگر چه ناز كردن از شكر شيرينتر مىنمايد ، ولى ناز بسيار هم خطرها در بر دارد . راه نياز وكرنش بسيار ايمن است . ناز را در اين راه ترك كن و با راه نياز بساز . بسا ناز آوران بىنوا كه پر و بال خود را زدند و در پايان كار همان پر و بال وبالشان گشت خوشىهاى ناز وغمزه اگر
هامش
( 1 ) سوره الانعام ، آيهء 95 . .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 231 | محمد تقي جعفري