( ( 2649 ) ) صالح از يك دم كه آرد با شكوه
صد چنان ناقه بزايد متن كوه
( ( 2650 ) ) دل همىگويد خموش و هوش دار
ور نه درّانيد غيرت پود و تار
( ( 2651 ) ) غيرتش را هست صد حلم نهان
ور نه سوزيدى به يك دم صد جهان
( ( 2652 ) ) نخوت شاهى گرفتش جاى پند
تا دل خود را ز پند او كرد بند
( ( 2653 ) ) كه كنم با رأى هامان مشورت
كاوست پشت ملك و قطب مقدرت
( ( 2654 ) ) مصطفى را رأى زن صديق ربّ
راى زن بو جهل را شد بو لهب
( ( 2655 ) ) عرق جنسيت چنانش جذب كرد
كان نصيحتها به پيشش گشت سرد
( ( 2656 ) ) جنس سوى جنس صد پرّه پرد
بر خيالش بندها را بر درد
آيه
« ما زاغَ اَلْبَصَرُ وَما طَغى . لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّه اَلْكُبْرى 53 : 17 - 18 . » ( 1 ) ( ديدهء پيامبر نلغزيد و طغيان نكرد ، به تحقيق از آيات بزرگ پروردگارش مشاهده كرد . )
تفسير ابيات
اگر تو باز سفيد رنگ زيبا را به دست يك زن پير و فرتوت بسپارى ، آن فرتوت خميده قد از روى خير خواهى [ در نظر خود ] ناخنش را كه وسيلهء اصلى كار و شكار باز است مىبرد مىگويد اى باز ، مگر مادر نداشتى كه ناخنهايت اين قدر دراز شده است . دست مىبرد و ناخن و منقار و پر و بالش را مىبرد .
اين است محبت زال پليد وقتى كه به جوش مىآيد . براى تغذيهء باز كه شكارهاى عالى است ، تتماج پيش رويش نهد ، ولى از آن تتماج كه غذاى باز نيست ، اندكى مىخورد و زن فرتوت خشمگين مىشود و محبتش را از باز مىبرد ، كه من براى تو زحمت كشيده و تتماج پختهام ، تو اعتنايى نكرده و گردن كشى مىكنى سزاى تو همان رنج و بلا بوده . بخت و اقبال سازگار تو نيست .
هامش
( 1 ) سوره النجم ، آيهء 17 و 18 . .