« ان الله خلق خلقه فى ظلمه فالقى عليهم شيئا من نوره فمن اصابه من ذلك النور يومئذ اهتدى و من اخطاه ضل . » ( 1 ) ( خداوند مخلوقاتش را در تاريكى آفريد ، آن گاه چيزى از نور خود را بر آنها انداخت [ و اگر بجاى فالقى عليهم نوره رش عليهم نوره باشد ، معنايش اين است كه از نور خود بانها پاشيد . ] كسى كه از آن نور در آن موقع به دو اصابت كرده رستگار و كسى كه از آن نور محروم شده است گمراه گرديده است ] .

- رواياتى بدين مضمون در منابع هر دو گروه شيعه و سنى ديده مىشود مانند اخبار طينت اوليه . مسلم است كه ظواهر ابتدايى اين روايات نه با احكام عقل سليم سازگار است و نه با منابع معتبر اسلامى ، لذا بايستى روايات مزبور به نحوى تفسير شود كه مقبول عقل و منابع اصلى اسلامى بوده باشد . در مقابل اين گونه روايات ، آياتى از قرآن مجيد وجود دارد كه با اشكال گوناگون اثبات مىكند كه تعهد و مسئوليت در اين دنيا براى همه افراد بشرى كه داراى خلقت معتدل هستند ، وجود دارد مانند : « وَنَفْسٍ وَما سَوَّاها . فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها . قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها . وَقَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها . » 91 : 7 - 10 ( 2 ) ( سوگند به نفس و بان وضعى كه خدا آن را ساخته و هر دو نيروى فسق و تقوا را به او الهام نموده است . هر كس كه نفس را تزكيه كند ، رستگار و هر كس كه آن را تباه سازد محروم مىگردد . )